04/07/2026
Dement is positief over de verdere ontwikkelingen dossier Thermae Palace, maar blijft waakzaam
Oostende, 29 juni 2026, onze perstekst van vorige week en ondertussen ook in onze nieuwsbrief
De erfgoedvereniging Dement Oostende neemt kennis van de goedkeuring door de Oostendse gemeenteraad van het addendum bij de samenwerkingsovereenkomst tussen Stad Oostende, PMV en Restotel betreffende de restauratie van het Thermae Palace Hotel en de Koninklijke Gaanderijen.
De voorbije maanden heeft Dement intensief gepleit voor aanpassingen aan de oorspronkelijke samenwerkingsovereenkomst. Hoewel wij de volledige tekst nog niet in bezit hebben, stellen wij vandaag al vast dat het addendum op verschillende cruciale punten tegemoetkomt aan bezorgdheden die jarenlang leefden binnen de erfgoedsector en bij vele Oostendenaars.
Anders had gekund
Dement blijft ervan overtuigd dat dit dossier een heel ander verloop had kunnen kennen indien de vorige bestuursploeg vooraf een open debat had gevoerd over de toekomst van Thermae Palace. De oorspronkelijke samenwerkingsovereenkomst, ondertekend door de gemeenteraad eind 2023, werd destijds door de gemeenteraad geloodst zonder dat de draagwijdte ervan voldoende werd besproken en begrepen. De overeenkomst was zeer nadelig voor de Stad Oostende. Verder had met het plan opgevat om hoogbouw op de site toe te staan. Dit leidde uiteraard tot stevig protest en vele acties onder leiding van Dement Oostende.
Onze voorkeur ging steeds uit naar een oplossing waarbij minstens de grond, en liefst ook het gebouw van Thermae Palace, volledig in publieke handen zouden blijven. Met de vandaag beschikbare erfgoed- en toerismesubsidies was een dergelijk scenario volgens ons haalbaar geweest indien de oorspronkelijke samenwerkingsovereenkomst tussen de Stad Oostende, PMV en Restotel nooit was goedgekeurd en ondertekend.
Tegelijk erkennen wij dat de juridische en administratiefrechtelijke realiteit vandaag anders is. De ondertekende overeenkomst vormde een feitelijke uitgangspositie waarvan niet zomaar kon worden afgeweken, tenzij met langdurige financiële en juridische onzekerheid voor de Stad en vooral met nieuw dramatisch uitstel voor de renovatie van ons Oostends erfgoed, met mogelijk verlies van de toegekende subsidies.
Verankering van erfgoed in een ruimtelijk uitvoeringsplan
Dement Oostende is tevreden dat verschillende elementen die jarenlang aanleiding gaven tot grote bezorgdheid definitief uit het project verdwijnen.
Zo worden de eerder aangekondigde residentiële ontwikkelingen geschrapt en lijkt bijkomende bebouwing op de erfgoedsite definitief van de baan. De bescherming van de site wordt bovendien niet alleen ruimtelijk, maar ook juridisch op verschillende niveaus verankerd, waardoor de openheid en erfgoedwaarde van de omgeving op lange termijn beter worden gevrijwaard. Daardoor ontstaat eindelijk perspectief op de uitbouw van één samenhangend erfgoedpark Parc Royal, waarin Thermae Palace, de Koninklijke Villa, de Japanse Tuin, de Drie Gapers, de voormalige zwembadsite, de Koninklijke Gaanderijen, de bibliotheeksites en de Wellingtonrenbaan als één historische, landschappelijke en recreatieve eenheid worden benaderd.
Dement Oostende is eveneens verheugd dat de nieuwe ruimtelijke uitvoeringsplannen worden opgesplitst in drie afzonderlijke deelgebieden. Hierdoor kan de restauratie van Thermae Palace en de Koninklijke Gaanderijen via het eerste RUP zonder verdere vertraging worden gerealiseerd, terwijl de overige delen van de erfgoedsite hun eigen ruimtelijk traject kunnen volgen.
Deze visie betekent een fundamentele mentaliteitswijziging. Erfgoed wordt niet langer beschouwd als een beperking voor ontwikkeling, maar als een kwaliteit die de identiteit van Oostende versterkt. Bovendien wordt het historische patrimonium meer dan ooit verbonden met natuur, groen, strand en recreatie, waardoor de volledige site aantrekkelijker, beter beleefbaar en toegankelijker wordt voor zowel Oostendenaars als bezoekers. Door het erfgoed niet langer als een verzameling afzonderlijke monumenten te benaderen, maar als één geïntegreerd landschap, wordt een duurzame toekomst gecreëerd voor de volledige Parc Royal-site.
Dat sluit bovendien nauw aan bij de visie die Dement Oostende reeds eerder ontwikkelde en publiceerde in zijn eenmalige uitgave "De Stoeten Dementenoare". Het feit dat deze benadering nu ook bestuurlijk wordt verankerd, vormt volgens ons één van de belangrijkste garanties voor het behoud van deze uitzonderlijke erfgoedsite op lange termijn.
Belangrijke erfgoedwinst
Daarnaast stellen wij vast dat de erfgoeddimensie bijzonder stevig werd verankerd in het addendum. Voor de restauratie moet een gedetailleerd restauratiedossier voor het interieur worden opgesteld dat expliciet moet worden goedgekeurd door het Vlaams Agentschap Onroerend Erfgoed. Ook de renovatie zelf moet rekening houden met de erfgoedwaarde van het gebouw, de beschermde buitenschil en de vele waardevolle interieurelementen die behouden moeten blijven.
Belangrijk is eveneens dat de subsidievoorwaarden van zowel Toerisme Vlaanderen als Onroerend Erfgoed bindend blijven voor alle betrokken partijen, ook wanneer de eigendoms- of aandeelhoudersstructuur in de toekomst zou wijzigen. Dat biedt een bijkomende waarborg voor het behoud van het monument.
Ook de toekomstige invulling van het complex wordt duidelijk afgebakend. De horecabestemming blijft de enige toegelaten bestemming. Het hotelcomplex moet als één ondeelbaar geheel behouden blijven. Een opsplitsing in afzonderlijke residentiële eenheden of de verkoop van individuele hotelkamers wordt uitdrukkelijk uitgesloten.
Het project wordt bovendien teruggebracht tot zijn essentie: een kwaliteitsvol hotel met minstens 203 kamers, congresfaciliteiten, een wellnessruimte en de nodige parkeervoorzieningen. Er wordt afgestapt van een museale invulling waarbij Mu.zee had moeten verhuizen naar het complex. Verder is het voor Dement Oostende belangrijk dat het gebouw opnieuw twee publiek toegankelijke zijbeuken krijgt die aansluiten op de Koninklijke Gaanderijen en zo de historische relatie tussen gebouw en publieke ruimte herstellen.
Wij zijn eveneens tevreden dat strikte regels werden opgenomen inzake onderhoud en beheer. Zowel het interieur als het exterieur van het gebouw moeten permanent in goede staat worden gehouden en alle verplichtingen die voortvloeien uit de erfgoedbescherming moeten worden nageleefd. Ook voor de Koninklijke Gaanderijen worden duidelijke onderhoudsverplichtingen vastgelegd.
Verder bevat het akkoord een aantal belangrijke beschermingsmechanismen voor de toekomst. Het voorkoop- en voorkeurrecht van Stad Oostende en PMV blijft behouden. Overdrachten die strijdig zijn met de overeengekomen voorwaarden kunnen niet rechtsgeldig plaatsvinden. Bovendien blijven cruciale principes zoals de horecabestemming, de ondeelbaarheid van het complex en diverse controlemechanismen ook gelden indien de Stad Oostende ooit uit het aandeelhouderschap zou stappen.
Hoewel Dement vragen blijft stellen bij de beperkte participatie van de Stad Oostende in verhouding tot haar financiële en patrimoniale inbreng, erkennen wij dat de Stad via een aantal vetorechten en beschermingsmechanismen toch een blijvende invloed behoudt op cruciale beslissingen over de toekomst van het monument. Zowel de Stad als de Vlaamse overheid behouden via bepalingen van ruimtelijke ordening en erfgoed een belangrijke stem én verantwoordelijkheid over de hele site.
Gaanderijen blijven publiek bezit
Dement Oostende is bijzonder tevreden dat de oostelijke en westelijke Koninklijke Gaanderijen in eigendom van de Stad Oostende blijven en dat ook de onderliggende gronden aan de stad worden overgedragen. Wij zullen er mee op toezien dat dit unieke erfgoed, dat in het verleden veel te lang werd verwaarloosd, nooit meer in dergelijke toestand terechtkomt.
Blijvende aandachtspunten
Ondanks de verbeteringen blijven er voor Dement belangrijke aandachtspunten bestaan. Wij blijven vragen stellen bij de wijze waarop gronden en gebouwen tegen minimale waarderingen in het project worden ingebracht, samen met de mogelijke privatisering van overheidsgronden en -gebouwen. De vereniging zal daarom de verdere uitvoering van het project nauwgezet opvolgen en erop toezien dat alle gemaakte engagementen daadwerkelijk worden nagekomen.
Vertrouwen in de uitvoerende partners
Dement Oostende wil ook benadrukken dat haar kritiek op bepaalde aspecten van de oorspronkelijke samenwerkingsovereenkomst niet mag worden verward met een gebrek aan vertrouwen in de uitvoerende partners. Wij hebben onder meer het volle vertrouwen in Restotel als ervaren hoteluitbater en als partner die vandaag wellicht als enige over de expertise, de schaal en de slagkracht beschikt om dit uitzonderlijk complexe restauratieproject daadwerkelijk te realiseren.
Wij stellen bovendien vast dat in het addendum voldoende juridische, erfgoedkundige en contractuele waarborgen zijn ingebouwd om ervoor te zorgen dat Thermae Palace ook op lange termijn als beschermd monument wordt beheerd, onderhouden en geëxploiteerd overeenkomstig zijn erfgoedwaarde.
Dement durft daarbij ook te wijzen op een ongemakkelijke waarheid: de voorbije decennia heeft publiek eigenaarschap alleen niet altijd geleid tot een beheer als goede huisvader. Het verval van belangrijke delen van de site tijdens periodes waarin de Stad Oostende eigenaar was, toont aan dat eigendom en goed beheer niet noodzakelijk samenvallen.
Wij verwachten daarom dat het Projectvennootschap en/of enig later eigenaar, het monument met de zorg van een goede huisvader beheert en onderhoudt. Op basis van de gemaakte afspraken en de aanwezige expertise hebben wij er vertrouwen in dat zij deze verantwoordelijkheid ernstig zullen opnemen.
Oproep tot engagement
Dement Oostende plant geen verdere juridische of bestuurlijke acties die een spoedige restauratie van het Thermae Palace Hotel of de toegekende subsidies in het gedrang zouden kunnen brengen. Na jaren van stilstand is het immers van groot belang dat de restauratie eindelijk wordt uitgevoerd en dat het beschermde monument opnieuw een duurzame toekomst krijgt.
Dement Oostende vraagt aan alle betrokken partijen – Stad Oostende, PMV Vlaanderen en Restotel – om zich publiek te engageren voor het behoud, de opwaardering, het onderhoud en het zeker niet verder bebouwen van Parc Royal en de volledige erfgoedsite rond Thermae Palace.
Het succes van dit project zal niet alleen worden gemeten aan de restauratie van één gebouw, maar aan de manier waarop de volledige historische omgeving voor toekomstige generaties wordt gevrijwaard. Dement Oostende zal als onafhankelijke erfgoedvereniging constructief maar kritisch blijven toezien op de uitvoering van deze engagementen.
