05/05/2025
Z ciekawostek o Dolinie Królowych, która niestety jest pomijana.Nie znajdziesz w żadnym programie biur turystycznych, które zajmują się zorganuziwanymi wycieczkami do Luksoru. Zawsze można przyjechać na własną rękę a ja Ci w tym pomogę.
Grobowiec królowej Nefertari, odkryty w 1904 roku przez włoskiego archeologa Ernesto Schiaparelliego w Dolinie Królowych niedaleko Luksoru w Egipcie, to jedno z najwspanialszych arcydzieł starożytnego Egiptu, często nazywane „Kaplicą Sykstyńską” tamtej epoki. Datowany na około 1255 rok p.n.e., pochodzi z czasów XIX dynastii, za panowania Ramzesa II, którego Nefertari była ukochaną główną żoną.
Ten 3200-letni grobowiec (QV66) wyróżnia się niezwykłym stanem zachowania i bogactwem dekoracji, które pokrywają niemal każdą dostępną powierzchnię, czyniąc go jednym z najpiękniejszych miejsc pochówku w historii Egiptu.
Nefertari, której pełne imię brzmi Nefertari Merytmut („Piękna Towarzyszka, Ukochana Mut”), była jedną z najbardziej wpływowych królowych w dziejach Egiptu. Znana z urody, mądrości i dyplomatycznych umiejętności, odegrała kluczową rolę w polityce Ramzesa II – zachowały się nawet listy, w których prowadziła korespondencję z innymi władcami, np. z hetycką królową Puduhepa, w ramach negocjacji pokojowych. Jej grobowiec, choć niewielki w porównaniu do tych w Dolinie Królów, jest wyjątkowy pod względem artystycznym. Zbudowany przez najlepszych rzemieślników epoki, obejmuje około 520 m² powierzchni i składa się z kilku komór połączonych schodami, w tym przedsionka, bocznych kaplic i głównej komory grobowej.
Malowidła, które pokrywają ściany, sufity i kolumny, są prawdziwym dziełem sztuki, zachowanym w zadziwiającym stanie dzięki suchemu klimatowi i odizolowaniu grobowca przez tysiące lat. Wykonane w technice tempery na tynku, przedstawiają sceny z życia pośmiertnego Nefertari, oparte na tekście „Księgi Umarłych” – staroegipskiego przewodnika po zaświatach. Na ścianach widzimy królową w eleganckich szatach, z peruką ozdobioną sępem – symbolem ochrony – i szerokim naszyjnikiem usech, składającą ofiary bogom, takim jak Ozyrys, Izyda czy Anubis. Kolory, mimo upływu ponad trzech tysiącleci, pozostają żywe: intensywne błękity, czerwienie, żółcie i zielenie, uzyskane z naturalnych pigmentów, takich jak malachit czy lapis lazuli, kontrastują z białym tłem tynku.
Jedna z najsłynniejszych scen przedstawia Nefertari grającą w senet – staroegipską grę planszową, która symbolizowała jej zmagania w zaświatach. Inne malowidła ukazują ją w towarzystwie boga mądrości Thota lub podczas rytuału „otwarcia ust”, który miał przywrócić jej zmysły w życiu pozagrobowym. Szczególną uwagę zwraca sufit komory grobowej, ozdobiony ciemnobłękitnym niebem z gwiazdami, symbolizującym niebiańskie zaświaty, dokąd zmierzała królowa. Te dekoracje nie były jedynie ozdobą – miały magiczne znaczenie, pomagając Nefertari przejść przez sąd Ozyrysa i osiągnąć wieczne życie.
Grobowiec, choć piękny, nie był nietknięty – rabusie splądrowali go jeszcze w starożytności, zabierając większość wyposażenia, w tym mumię królowej (znaleziono jedynie fragmenty jej nóg i kilka drobnych przedmiotów, jak sandały czy amulety). Jednak malowidła pozostały niemal nienaruszone, co jest ewenementem wśród egipskich grobowców, często niszczonych przez wilgoć, wandali czy czas. Niestety, po odkryciu w 1904 roku grobowiec ucierpiał z powodu napływu turystów – wilgoć z oddechów i sól w ścianach zaczęły niszczyć freski. W latach 80. XX wieku Getty Conservation Institute przeprowadziło szeroko zakrojoną renowację, stabilizując tynk i oczyszczając malowidła, co pozwoliło zachować ich piękno. Obecnie dostęp do grobowca jest ograniczony do małych grup zwiedzających, by zminimalizować dalsze szkody.
Grobowiec Nefertari jest świadectwem nie tylko artystycznego kunsztu starożytnych Egipcjan, ale i głębokiej wiary w życie pośmiertne, które dla nich było równie realne jak życie na ziemi. Pokazuje też, jak wielką czcią otaczano królowe w czasach Ramzesa II – Nefertari, choć nie była matką następcy tronu, otrzymała grobowiec godny jej statusu, co podkreśla jej wyjątkową pozycję u boku faraona. To miejsce, gdzie sztuka, religia i historia splatają się w harmonijną całość, oferując nam wgląd w świat sprzed 32 wieków.
