30/09/2023
Witam serdecznie,
Jako, że sezon grzybowy już na pełnych obrotach przygotowałem dla was listę okazów jadalnych a rzadziej zbieranych.
Zdaję sobie sprawy, że dla niektórych te gatunki mogą być bardzo dobrze znane, ale ranking wycelowany jest w osoby bez dużego doświadczenia w grzybobraniu. Wszystkie poniższe pozycje występują zarówno na Beskidzie Niskim jak i w całej Polsce.
TOP 5 RZADZIEJ ZBIERANYCH GRZYBÓW JADALNYCH
1) USZAK BZOWY
Znany z azjatyckiej kuchni, posiada niewielkie owocniki 4-10cm. Barwy ciemnobrązowej, oliwkobrązowej lub fioletowoszarej. Miąższ ma postać wilgotną, galeretowatą lub chrząstkowatą, elastyczną i prześwitującą.
Występowanie: Rośnie na powierzchni martwych i osłabionych drzew, najczęściej pni bzu czarnego, skąd wzięła się jego nazwa, ale również można spotkać na innych drzewach liściastych.
Możliwość pomyłki: Czasem na pniach tych samych drzew można spotkać uszaka skórnikowatego, który ma bardziej filcowato owłosioną i strefowaną zewnętrzną powierzchnią owocnika. Różni się również bardziej rozpostartym kształtem i grubszym miąższem.
2) SMARDZ JADALNY
Rzadziej spotykany, ale niesamowity w smaku smardz jadalny osiąga 6-20 cm wysokości i do 7 cm szerokości. Główka jest brązowo-żółta (ale może przybierać wiele form barwnych), przypominająca nieco pszczeli plaster. Miąższ jest biały i kruchy, podobny do wosku. Cały owocnik jest pusty w środku.
Występowanie: Jest związany z wilgotnym środowiskiem, dlatego najczęściej występuje wczesną wiosną. Często spotykany nad brzegami rzek.
Możliwość pomyłki: Niedoświadczeni grzybiarze mogą pomylić ze śmiertelnie niebezpieczną piestrzenicą kasztanowatą, która posiada główkę bez jamek, pofałdowaną, przypominającą mózg.
3) KOŹLARZ CZERWONY
Prawdopodobnie najbardziej znany gatunek w tym zestawieniu. Kapelusz ma 6-20cm średnicy i pomarańczowoczerwoną barwę. Młodsze osobniki mają kapelusz półkulisty, wraz w wiekiem rozpościera się on, stając się poduszkowaty. Dodatkowo posiada ostre brzegi i gładki zamszowy wierzch. Białe pory przy młodszych i szarawe lub żółte przy starszych grzybach.
Występowanie: Pojawia się w lasach liściastych, często przy brzozach, osikach i topolach.
Możliwość pomyłki: Podobny do innych gatunków koźlarzy, wszystkie jadalne.
4) BOCZNIAK OSTRYGOWATY
Jeden z grzybów, które również hoduje się w warunkach domowych. Kapelusz (5-10cm średnicy) występuje w dużej gamie kolorystycznej (czarny, brązowy, kremowy, szarawy czy fioletowobrązowy). Brzeg u młodych owocników jest podwinięty. Blaszki są rzadkie, najpierw białe, potem w kolorystyce pomarańczowej, jasno żółtej.
Występowanie: Rośnie kępkowato na martwym i żywym drewnie liściastym (buki, wierzby, topole, brzozy).
Możliwość pomyłki: Można łatwo pomylić z wyrastającym o tej samej porze łycznikiem późnym. Różni się on żółtawymi blaszkami i trzonem pokrytym łuskami.
5) SIEDZUŃ SOSNOWY
Gatunek o bardzo charakterystycznym wyglądzie. Wyśmienity, o orzechowym zapachu i smaku. Rozmiar owocnika waha się od 10 do nawet 40cm szerokości. Kształt owalny, przypominający gąbkę lub kalafior. Złożony jest z pofałdowanych, niewielkich, cienkich listków. Gama kolorystyczna od kremowego po jasnobrązowy. Bardzo krótki trzon.
Występowanie: Rośnie w lasach iglastych, najczęściej na korzeniach sosny. Czasem można spotkać u podstawy sosny, rzadko: świerku, daglezji, jodły, modrzewia.
Możliwość pomyłki: Przypomina nieco także jadalnego szmaciaka krótkotrzonowego.