FTA Watch

27/08/2026

วันโอวันชวนอ่านพลวัตเศรษฐกิจใหม่ผ่านบทสนทนากับ โจเซฟ ปูรุกกานัน (Joseph Purugganan) ผู้อำนวยการร่วมองค์กร Focus on the Global South เกี่ยวกับมุมมองต่อความตกลงการค้าเสรียุคใหม่ ไล่เรียงตั้งแต่โครงสร้างการค้าโลกที่เปลี่ยนแปลงไป วาระเบื้องหลังที่ซ่อนเร้นใต้ความสวยงามของ FTA ไปจนถึงอนาคตและทางรอดที่เป็นไปได้ของประเทศซีกโลกใต้

https://www.the101.world/joseph-purugganan-interview/?fbclid=IwY2xjawT8u4dwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMVJzeHRIRUcyU0s1aXJQRmRzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEegHyzOsUvAU33AgPzLqqnwIx8U5KOgC4Jm03YsXMO7yYnU7CMIg9If3vMJ8Y_aem_ME2bBSos71kaxqTy5C0DiQ

คุยกับ Joseph Purugganan จาก Focus on the Global South เกี่ยวกับการค้าเสรียุคใหม่ที่อาจกำลังขยายความไม่เท่าเทียมในโลกมากขึ้น

20/08/2026

ชวนคิดชวนคุย
🟢 “การเจรจาจัดทำความตกลงการค้าเสรี (FTA) ระหว่างไทยและสหภาพยุโรป (EU)

13/08/2026

TNP+ Challenges Pembrolizumab Patent Over Access Concerns

The Thai Network of People Living with HIV/AIDS (TNP+) submitted evidence to the Department of Intellectual Property (DIP) on 11 August 2026 challenging patent application No. 1901006941, filed by Merck Sharp & Dohme LLC, concerning a stable formulation of an anti-PD-1 antibody, including pembrolizumab, an important medicine used to treat several types of cancer.

Chalermsak Kittitrakul, Access to Medicines Manager of TNP+, said:

“This is about both patent quality and equity in access to medicines. Granting additional patents for modifications or combinations of technologies that are already known, without a genuine inventive contribution, can extend monopoly protection, delay competition and delay access to more affordable alternatives. Patent opposition is an important public health safeguard to ensure that access to medicines is not blocked by unmerited patents.”

https://thaiplus.net/contents/4208

13/08/2026

ข่ายผู้ติดเชื้อเอชไอวีฯ ค้านคำขอสิทธิบัตรยา “เพมโบรลิซูแมบ” ห่วงกระทบการเข้าถึงยารักษามะเร็งหลายชนิด

ยุพา สุขเรือง ประธานเครือข่ายผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ ประเทศไทย กล่าวว่า เครือข่ายฯ ได้ผลักดันมาอย่างต่อเนื่องให้ผู้หญิงที่อยู่ร่วมกับเอชไอวีสามารถเข้าถึงการตรวจคัดกรองเชื้อ HPV เพราะการตรวจพบความผิดปกติตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยป้องกันการป่วยและเสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูกได้ ปัจจุบัน การตรวจคัดกรองสามารถเข้าถึงได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ แต่การตรวจคัดกรองเป็นเพียงจุดเริ่มต้น หากตรวจพบว่าเป็นมะเร็ง ผู้ป่วยก็ต้องสามารถเข้าถึงการรักษาที่จำเป็นได้ด้วย การป้องกัน การตรวจคัดกรอง การวินิจฉัย และการรักษา ต้องเชื่อมต่อกันเป็นระบบ โดยไม่ควรมีใครเข้าไม่ถึงการรักษาเพียงเพราะไม่มีเงินจ่าย

https://www.facebook.com/share/p/1Bo3mpqeFq/

29/07/2026

ภาคประชาสังคมนานาชาติใช้เวทีเอดส์โลก 2026 ค้าน บ.เมิร์ก ให้เฉพาะประเทศคู่สัญญาใช้สิทธิโดยสมัครใจกับยาเพร็พ ‘อะลิมาทราเวียร์’ ชี้ไม่ใช่คำตอบของการเข้าถึงยาอย่างเป็นธรรม แนะหั่นราคาขายทั่วโลก 3 เหรียญต่อคนต่อปี

เมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม 2569 ในการประชุม #เอดส์โลก ริโอเดอจาเนโร บราซิล บริษัท Merck ได้ประกาศลงนามข้อตกลง ‘การให้ใช้สิทธิโดยสมัครใจ’ (Voluntary License) สำหรับ ‘ยาอะลิมาทราเวียร์’ หรือ MK-8527 ซึ่งเป็นยาป้องกันการติดเชื้อเอชไอวี ชนิดรับประทานเดือนละครั้ง ที่กำลังอยู่ระหว่างการศึกษาระยะที่ 3 โดยมีการลงนามกับผู้ผลิตยาชื่อสามัญ 7 ราย ครอบคลุม 129 ประเทศ รวมถึงประเทศไทยด้วยนั้น

แม้ Merck จะนำเสนอว่าข้อตกลงดังกล่าวเป็นการส่งเสริมการเข้าถึงยา แต่เครือข่ายภาคประชาสังคมนานาชาติอย่าง Make Medicines Affordable: กลับเห็นว่า ข้อตกลงนี้ยังคงเป็นกลไกที่บริษัทเจ้าของสิทธิบัตรควบคุมการเข้าถึงยา และมีข้อจำกัดที่ทำให้ประชาชนจำนวนมากไม่สามารถเข้าถึงยาราคาที่เหมาะสมได้

ประเทศที่มีการระบาดของเอชไอวีสูงจำนวนมาก ‘กลับถูกกีดกัน’ ออกจากข้อตกลง เช่น บราซิล อาร์เจนตินา ชิลี โคลอมเบีย เม็กซิโก เปรู ปานามา ปารากวัย อุรุกวัย และอีกหลายประเทศในลาตินอเมริกา ทำให้ประเทศเหล่านี้ไม่มีทางเลือกนอกจากต้องซื้อยาในราคาที่ Merck กำหนด แม้ว่าหลายประเทศจะมีส่วนร่วมในการวิจัยทางคลินิกของยานี้ก็ตาม

แม้ประเทศที่อยู่ภายใต้ข้อตกลงจะสามารถเข้าถึงยาชื่อสามัญได้ แต่ผู้ผลิตยาชื่อสามัญกลับต้องยอมรับเงื่อนไขที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ได้แก่ (1) หากคัดค้านคำขอสิทธิบัตรหรือสิทธิบัตรของ Merck บริษัทสามารถยกเลิกสัญญาได้ทันที (2) ห้ามจำหน่ายยาออกนอกเขตประเทศที่กำหนด และมีมาตรการป้องกันการนำเข้าคู่ขนาน (parallel importation) ซึ่งเป็นมาตรการที่กฎหมายของหลายประเทศอนุญาตให้ใช้เพื่อจัดหายาราคาถูกกว่า และ (3) เมื่อประเทศที่อยู่นอกข้อตกลงใช้มาตรการซีแอล ห้ามบริษัทยาชื่อสามัญที่เป็นคู่สัญญากับ Merck ผลิตและขายยาให้กับประเทศเหล่านั้นได้ นอกจากนี้ ข้อตกลงยังมีเงื่อนไขด้านมาตรฐานคุณภาพและกำหนดเวลาการรับรองที่เข้มงวด รวมถึงกำหนดให้ผู้ผลิตต้องถ่ายทอดนวัตกรรมการผลิตที่พัฒนาขึ้นให้แก่ Merck อีกด้วย

งานวิจัยของ ศ. Andrew Hill และคณะ จากมหาวิทยาลัยลิเวอร์พูล ซึ่งนำเสนอในการประชุม AIDS 2026 ประเมินว่ายา Alimatravir สามารถผลิตได้ในต้นทุนเพียงประมาณ 3 ดอลลาร์สหรัฐต่อคนต่อปี ทำให้ยานี้มีศักยภาพที่จะเป็นหนึ่งในเครื่องมือป้องกันเอชไอวีที่มีต้นทุนต่ำที่สุด แต่ภายใต้ระบบสิทธิบัตรและข้อตกลงการให้ใช้สิทธิโดยสมัครใจ บริษัทเจ้าของสิทธิบัตรยังคงเป็นผู้กำหนดว่าใครจะสามารถผลิตยา จำหน่ายที่ใด และในราคาเท่าใด

เครือข่าย Make Medicines Affordable (MMA) จึงเรียกร้องให้

(1) รัฐบาลของประเทศที่ถูกกีดกันจากข้อตกลงใช้มาตราการยืดหยุ่นภายใต้ความตกลง TRIPS เช่น การใช้มาตรการซีแอลและการคัดค้านสิทธิบัตร เพื่อให้สามารถเข้าถึงยาราคาที่เหมาะสม

(2) ผู้ผลิตยาชื่อสามัญไม่ควรต้องพึ่งพาการอนุญาตจาก Merck ในการผลิตยา Alimatravir พร้อมทั้งส่งเสริมการลงทุนด้านการผลิตยาและการถ่ายทอดเทคโนโลยีในประเทศกำลังพัฒนา รวมถึงใช้มาตรการทางกฎหมายเพื่อขจัดอุปสรรคด้านสิทธิบัตรและเร่งให้เกิดการแข่งขันจากยาชื่อสามัญโดยเร็วที่สุด

#เข้าถึงยา #เอชไอวี #เครือข่ายผู้ติดเชื้อฯ

อ่านข่าวฉบับเต็มในคอมเมนต์ 🔽🔽

28/07/2026

วันแรกของงาน ผ่านพ้นไปแล้ว และจะเป็นวันที่ไม่มีวันลืมเลือน

งานเริ่มต้นขึ้นที่โซน Global Village ซึ่งทาง ITPC ได้เปิดตัว "Pharma Privé" (ฟาร์มา พรีเว่) ร้านบูติกหรูที่แฝงไว้ด้วยการตั้งคำถามและเรียกร้องเชิงสัญลักษณ์ เพราะบางครั้ง วิธีที่ทรงพลังที่สุดในการตีแผ่ความไม่ยุติธรรม คือการสะท้อนภาพความเป็นจริงให้เห็นอย่างตรงไปตรงมา

ถ้อยคำในช่วงท้ายของบทเปิดร้าน Pharma Privé กล่าวไว้อย่างชัดเจนว่า:
"ที่นี่... นวัตกรรมนั้นพิเศษเหนือระดับ ราคาขายก็สูงลิ่ว สิทธิบัตรก็เข้มงวด และการกีดกันผู้คนก็รุนแรงอย่างยิ่ง แต่มีสิ่งหนึ่งที่ไม่ควรจะเป็นเรื่องพิเศษหรือหายาก นั่นคือ 'การเข้าถึงยา' ยาไม่ใช่กระเป๋าถือ ไม่ใช่นาฬิกาหรู และไม่ใช่ของสะสม แต่ยาคือสินค้าสาธารณะที่ช่วยรักษาชีวิตคน นวัตกรรมควรเป็นสิ่งที่ล้ำเลิศ แต่การเข้าถึงยาควรเป็นสิทธิที่ทุกคนได้รับอย่างเท่าเทียม ขอบคุณที่มาเยี่ยมชม Pharma Privé ร้านบูติกหรูที่ไม่ควรมีอยู่จริงแห่งนี้"

จากนั้น พิธีเปิดการประชุมอย่างเป็นทางการจึงเริ่มขึ้น

ผู้เข้าร่วมงานกว่า 8,000 คนได้รับฟังความจริงข้อหนึ่งที่ถูกย้ำเตือนจากทุกเวที นั่นคือ ความเสมอภาคที่สั่งสมมาจากการต่อสู้อันยาวนานหลายทศวรรษกำลังถูกบั่นทอนและสั่นคลอน

Winnie Byanyima จาก UNAIDS กล่าวอย่างตรงไปตรงมาว่า "ถิ่นที่อยู่ต้องไม่เป็นตัวกำหนดความเป็นความตายของใคร การต่อสู้ในอนาคตต้องดำเนินไปใน 3 ด้านหลัก ได้แก่ สิทธิมนุษยชน วิทยาศาสตร์ และการเงิน บางฝ่ายมีเงิน บางฝ่ายมีอำนาจ แต่เรามีพลังประชาชนและความยุติธรรมอยู่เคียงข้าง และในท้ายที่สุด พลังของประชาชนที่รวมตัวกันจะเอาชนะอำนาจของทุนที่รวมตัวกันได้เสมอ"

Tedros Adhanom Ghebreyesus จาก WHO ย้ำเตือนทุกคนในห้องประชุมว่า เบื้องหลังตัวเลขสถิติทุกตัว คือชีวิตของคนคนหนึ่งที่มีชื่อเรียกขาน เราจะไม่มีวันบรรลุเป้าหมายได้หากเราทอดทิ้งชุมชนไว้เบื้องหลัง

กลุ่มนักกิจกรรมในห้องประชุมต่างร่วมกันผลักดันให้เสียงของภาคประชาสังคมดังไปถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ทั้งจากบนเวทีและจากที่นั่งผู้ฟัง เสียงเรียกร้องนั้นเป็นไปในทิศทางเดียวกัน นั่นคือ การตัดงบประมาณกำลังคร่าชีวิตเรา ความโลภของบริษัทยาที่ตั้งราคาสูงเกินเอื้อมกำลังคร่าชีวิตเรา และการเอาผิดทางกฎหมายต่อกลุ่ม LGBTQ คนข้ามเพศ และพนักงานบริการทางเพศ ก็กำลังคร่าชีวิตเราเช่นกัน เพราะสิ่งเหล่านี้ผลักไสชุมชนที่เปราะบางและถูกสังคมมองข้ามให้ห่างไกลจากการรักษาที่จำเป็น

ทั้งวิทยากรและผู้ประท้วงต่างเห็นพ้องต้องกันว่า รัฐบาลต้องดำเนินนโยบายเพื่อประโยชน์ของประชาชนทุกคน บริษัทยาต้องรับผิดชอบต่อการตั้งราคาที่ทำให้ผู้คนเข้าไม่ถึงยาช่วยชีวิต และการรับมือกับการระบาดของ HIV ที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการกีดกันผู้คน จะไม่มีวันยุติการระบาดครั้งนี้ได้สำเร็จ

วันแรกของงานได้แสดงให้เห็นถึงเดิมพันที่สำคัญยิ่ง ส่วนอีก 4 วันต่อจากนี้ คือการยืนหยัดต่อสู้เพื่อรักษาจุดยืนและหลักการเหล่านั้นไว้

งาน AIDS 2026 ไม่ใช่เพียงแค่กลไกในการส่งมอบผลงานหรือโครงการ แต่คือช่วงเวลาแห่งการเผชิญหน้ากับความจริงและการเรียกร้องความรับผิดชอบครั้งสำคัญ นี่คือช่วงเวลาสำคัญในการประเมินสถานการณ์ของความเคลื่อนไหวที่กำลังเผชิญกับแรงกดดัน เพื่อตั้งคำถามว่ารัฐบาลและบริษัทยาต่าง ๆ กำลังดำเนินงานโดยคำนึงถึงผลประโยชน์ของประชาชนอย่างแท้จริงหรือไม่ และเพื่อให้มั่นใจว่าเมื่อการประชุมนี้สิ้นสุดลง ทุกคนในที่นี้จะร่วมมือกันขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกัน

ทั่วโลกกำลังจับตามอง และเราก็เช่นกัน มาร่วมติดตามความเคลื่อนไหวตลอดทั้งสัปดาห์นี้

24/07/2026

7 ประเด็นอ่อนไหวใน FTA Thai-EU ที่คนไทยต้องจับตา ก่อนรัฐบาลเร่งปิดดีลปลายปี 2569

ภาพรวม: การเจรจาไปถึงไหนแล้ว ความคืบหน้าว่า การเจรจาไทย

22/07/2026

ไทยและสหภาพยุโรป (อียู) กำลังเจรจา Thai-EU โดยรัฐบาลตั้งเป้าปิดดีลภายในปี 2569 และจะมีการเจรจารอบที่ 10 นี้ ในประเทศไทย
แม้ภาพรวมด้านการค้าการลงทุนจะเป็นบวก แต่ประเด็นที่เปราะบางและถูกจับตามากที่สุดคือ #ทรัพย์สินทางปัญญา โดยเฉพาะผลกระทบราคายา การเข้าถึงยา และต้นทุนระบบสุขภาพของทุกคน และที่แน่ๆ คือ กระทบ #ความมั่นคงทางอาหาร ที่จะขยายความคุ้มครองพันธุ์พืชให้เป็นไปตาม เกษตรกรไม่สามารถเก็บพันธุ์ไว้ปลูกต่อได้ การถูกยอมรับสินค้าเครื่องมือแพทย์มือสอง และที่น่าตกใจ คือ ยังไม่มีมาตรการใดที่ช่วยป้องกันการไหลทะลักของสินค้าเครื่องดื่ม #แอลกอฮอล์ ที่จะไหล่บ่ามาทำลายสุขภาพของคนไทยในทุกเพศทุกวัย
การนำตัวเลขการค้าการลงทุนไปแลกกับคุณภาพชีวิตของคนไทย จึงถูกตั้งคำถามตัวโตๆ ไปยังคณะผู้แทนการเจรจา โดยการนำของ คุณ #ศุภจี
ชวนทุกคนมาร่วมติดตามเรื่องนี้ ผ่าน FB Live : FTA Watch พรุ่งนี้ 23 ก.ค.2569 เวลา 18.30 น.

ร่วมอัพเดทข้อมูลโดย
- กรรณิการ์ กิจติเวชกุล FTA Watch
- เฉลิมศักดิ์ กิตติตระกูล Aids Access Foundation
- ปรกชล อู๋ทรัพย์ BIOTHAI
- อดิศักดิ์ สายประเสริฐ สภาองค์กรของผู้บริโภค
- ขวัญชัย หมื่นยิ่ง BIOTHAI ชวนคุย

ร่วมกันตั้งคำถามเรื่องนี้ไปด้วยกัน
Like l Share l Comment