15/10/2024
[English below]
Người H'Mong ở Mù Cang Chải có truyền thống xây nhà độc đáo, phản ánh sâu sắc văn hóa và tâm linh của họ. Nhà của người H'Mông được xây dựng từ các vật liệu tự nhiên như tre, nứa, gỗ và đá. Tre và nứa làm khung và mái còn gỗ và đá làm tường và nền nhà, tạo nên những ngôi nhà bền chắc, phù hợp với điều kiện đồi núi.
Nhà của người H’Mong chủ yếu là nhà trệt, mái thấp, đủ 3 gian và ít nhất là 2 cửa. Cửa chính được bố trí ở gian giữa nhà, cửa phụ được thiết kế ở một đầu nhà để lối đi ra đường thuận tiện nhất. Gian đầu có thể được sắp xếp ở bên trái hay bên phải, tùy thuộc vào từng dòng họ nhưng gian đầu luôn được dùng để đặt bếp nấu nướng và buồng ngủ của vợ chồng gia chủ. Gian cuối đặt bếp sưởi và giường khách còn gian giữa với diện tích rộng hơn hai gian bên sẽ là nơi đặt bàn thờ tổ tiên, đồng thời cũng là nơi ăn uống của gia đình cũng như tiếp khách. Ngoài ra, nhà của người Mông còn có sàn gác để cất giữ đồ đạc, lương thực, thực phẩm, ngô, lúa, đậu tương sau khi được thu hoạch về, khói bếp bên dưới hun lên sẽ giúp hạn chế sâu mọt, ẩm mốc.
Đối với người Mông, ngôi nhà chứa đựng nhiều yếu tố văn hóa, tâm linh từ bao đời. Chính bởi lí do này nên rất hiếm khi họ phá bỏ ngôi nhà cũ để dựng nhà mới. Trước khi xây, họ tổ chức lễ cúng để xin phép thần linh và tổ tiên với mong được phù hộ, bảo trợ. Nhà cũng là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa và lễ hội, gắn kết gia đình và cộng đồng. Truyền thống xây nhà của người H'Mông ở Mù Cang Chải không chỉ là kỹ thuật xây dựng mà còn là biểu tượng của tinh thần cộng đồng và sự kính trọng thiên nhiên, góp phần làm phong phú văn hóa Việt Nam.
--------------
The H'Mong ethnic group in Mu Cang Chai have a unique tradition of house construction that deeply reflects the culture and spirituality of this community. Their houses are built from natural materials such as bamboo, schizostachyum aciculare, wood or stone. Bamboo and schizostachyum aciculare are used for the frame and roof, while the walls and foundation were made from wood and stone. So it creates many sturdy houses suitable for draconic conditions of the mountains.
H'Mong houses mainly have only 1 floor with low roofs, featuring three compartments and at least two doors. The main door of H’Mong houses is placed in the middle compartment, and the side door is designed at the beginning of the house to make going out more convenient. The first compartment can be arranged on either the left or right side, depending on each family but it is always used for the kitchen and the bedroom of family owners. The last compartment of H’Mong houses has the heating stove and guest bed, while the middle compartment is wider than the others, contains the ancestral altar and serves as dining area and living room. Additionally, H’Mong residents have space to store many things such as corn, rice and soybeans after the crops. The smoke from the kitchen can prevent pests and mold.
For the H'Mong people, the house encompasses numerous cultural and spiritual elements passed down through generations. So few families demolish their old house to build a new one. Before construction, they hold a ritual to ask for permission from the deities and ancestors with the belief of their protection and blessings. House is also a place for many cultural activities and connects the members in this family and community. The tradition of house construction by the H'Mong people in Mu Cang Chai is not only a building technique but also a symbol of community spirit and respect for nature. It also contributes to enrich Vietnamese culture.
-------------