31/05/2023
Θανάσης Βέγγος (Νέο Φάληρο, 29 Μαΐου 1927 - Αθήνα, 3 Μαΐου 2011) ήταν Έλληνας κωμικός ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου και σκηνοθέτης. Επίσης υπήρξε ιδρυτής της εταιρείας ΘΒ Ταινίες Γέλιου. Το πραγματικό του επώνυμο ήταν Βέγκος και όπως είχε πει, το έγραφε με "γγ" όταν έγινε ηθοποιός γιατί φαινόταν καλύτερα στο μάτι. Έχει παίξει σε 126 ταινίες, σε 52 από τις οποίες ως πρωταγωνιστής και έχει σκηνοθετήσει (πρωταγωνιστώντας ταυτόχρονα) ακόμη επτά ταινίες. Θεωρείται ένας από τους πιο δημοφιλείς κωμικούς του ελληνικού κινηματογράφου, ενώ μέχρι και το τέλος της ζωής του συνέχιζε να εμφανίζεται σε ταινίες, στην τηλεόραση και το θέατρο. Θα μείνει πάντα γνωστός ως «ο καλός μας άνθρωπος» Γεννήθηκε στον Πειραιά, στο Νέο Φάληρο, και γονείς του ήταν ο Βασίλης και η Ευδοκία Βέγκου, των οποίων ήταν και το μοναδικό παιδί. Ο πατέρας του ήταν δημόσιος υπάλληλος, συγκεκριμένα εργαζόταν στην Εταιρεία Ηλεκτρισμού, και ήρωας της αντίστασης. Μετά τον πόλεμο εκδιώχθηκε από τη δουλειά του εξαιτίας των πολιτικών του φρονημάτων Η απόλυση του πατέρα του προκάλεσε, όπως ήταν αναμενόμενο, σοβαρό οικονομικό πρόβλημα στην οικογένεια του Θανάση, κάτι που τον ανάγκασε να ριχτεί στον αγώνα για το μεροκάματο. Κυριότερη, μεταξύ των επαγγελμάτων με τα οποία ασχολήθηκε, ήταν η απασχόλησή του σε επεξεργασίες δερμάτων. Παράλληλα έκανε διάφορα μικροθελήματα στη γειτονιά. Τα χρόνια 1948-1950 υπηρέτησε τη θητεία του ως "ανεπιθύμητος" στρατιώτης στη Μακρόνησο όπου γνωρίστηκε με τον μετέπειτα γνωστό σκηνοθέτη Νίκο Κούνδουρο. Αυτή η γνωριμία οδήγησε στην πρώτη του εμφάνιση στον κινηματογράφο, το 1954, στην ταινία Μαγική Πόλη του Κούνδουρου Για τα επόμενα πέντε χρόνια έπαιξε μικρούς ρόλους, εργαζόμενος παράλληλα και ως φροντιστής στα κινηματογραφικά πλατό. Την περίοδο αυτή εμφανίστηκε σε μερικές από τις πιο ιστορικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, όπως Ο δράκος, Διακοπές στην Αίγινα, Μανταλένα, Ο Ηλίας του 16ου, Ποτέ την Κυριακή. Ο πρώτος του μεγάλος ρόλος είναι μαζί με τον Νίκο Σταυρίδη στην ταινία Οι δοσατζήδες του 1960. Τον ίδιο καιρό, το 1959, πήρε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ηθοποιού, όχι από Σχολή, αλλά ως εξαιρετικό ταλέντο με εξετάσεις σε ειδική επιτροπή. Η πρώτη του θεατρική παράσταση ήταν στην επιθεώρηση «Ομόνοια πλατς-πλουτς», δίπλα στους Νίκο Ρίζο και Γιάννη Γκιωνάκη, επίσης το 1959 Τα επόμενα χρόνια, συνεργαζόμενος κυρίως με τον σκηνοθέτη Πάνο Γλυκοφρύδη, αναπτύσσει τον τύπο του νευρικού, αεικίνητου τύπου, που τον καθιέρωσε και αρχίζει να γίνεται δημοφιλής. Με ταινίες όπως Ψηλά τα χέρια, Χίτλερ, Μην είδατε τον Παναή, Ζήτω η τρέλλα!, Πολυτεχνίτης κι ερημοσπίτης, καθιερώνεται στη συνείδηση του κοινού. Το 1964, σε αναζήτηση καλλιτεχνικής ελευθερίας, ίδρυσε τη δική του εταιρεία παραγωγής ΘΒ-Ταινίες Γέλιου. Την περίοδο 1965-1969, συνεργαζόμενος με τον Πάνο Γλυκοφρύδη και τον Ερρίκο Θαλασσινό, αλλά και σκηνοθετώντας ο ίδιος κάποιες φορές, γύρισε τις καλύτερες κατά γενική ομολογία ταινίες του, όπως τις Φανερός πράκτωρ 000, Τρελός, παλαβός και Βέγγος, Ποιος Θανάσης;, που τις χαρακτηρίζουν το σουρεαλιστικό χιούμορ, ο αυτοσχεδιασμός και η πηγαία ερμηνεία. Παρά την εμπορική και καλλιτεχνική τους επιτυχία, οι ταινίες αυτές οδηγούν την εταιρεία του Βέγγου σε κλείσιμο και τον ίδιο σε οικονομική καταστροφή, από την οποία θα συνέλθει μόνο μετά από πολλά χρόνια. Η καριέρα του συνεχίζεται με τον σκηνοθέτη Ντίνο Κατσουρίδη, ενώ η δημοτικότητά του παραμένει σταθερή κι οδηγεί στην αποθέωση του από τον κόσμο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης του 1971, όπου η ταινία Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση; αποσπά τα βραβεία κριτικών και κοινού. Άλλη σημαντική ταινία αυτής της περιόδου είναι Ο Θανάσης στη χώρα της σφαλιάρας του 1976. Η θεματολογία των ταινιών του μετατοπίζεται προς την κοινωνική κριτική, ενώ το 1983 σταματά για λίγα χρόνια να κάνει κινηματογράφο. Τη δεκαετία του 1980 ασχολείται με το γύρισμα έξι βιντεοταινιών και της τηλεοπτικής σειράς Βεγγαλικά, που, μετά από προσπάθειες πολλών ετών, προβλήθηκε τελικά στην τηλεόραση το 1988. Το 1990 εμφανίστηκε στη σειρά του ΑΝΤ1 Αστυνόμος Θανάσης Παπαθανάσης. Η επιστροφή του στον κινηματογράφο γίνεται το 1991 με την ταινία Ήσυχες μέρες του Αυγούστου του Παντελή Βούλγαρη. Η ερμηνεία του έχει πια διαφοροποιηθεί, είναι χαμηλών τόνων αλλά μεγάλης εκφραστικότητας, με κορυφαία στιγμή το ρόλο του στην ταινία Όλα είναι δρόμος του 1998. Την περίοδο αυτή εμφανίστηκε επίσης στην Επίδαυρο, το 1997, στον ρόλο του Δικαιόπολη στους Αχαρνής και το 2001 στην Ειρήνη του Αριστοφάνη με μεγάλη επιτυχία. Το 2002, σχεδόν πενήντα χρόνια μετά την πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση, ο Θανάσης Βέγγος κράτησε έναν από τους βασικούς ρόλους στην τηλεοπτική σειρά Περί ανέμων και υδάτων. Η τελευταία κινηματογραφική συμμετοχή του ήταν στην ταινία "Το πέταγμα του κύκνου" που προβλήθηκε το 2010. Ο Θανάσης Βέγγος νοσηλευόταν από τις 19 Δεκεμβρίου 2010 στην εντατική μονάδα του νοσοκομείου Ερυθρός Σταυρός λόγω εγκεφαλικού επεισοδίου, όπου και απεβίωσε στις 3 Μαΐου 2011, λίγο πριν συμπληρώσει τα 84 χρόνια του Η νεκρώσιμος ακολουθία εψάλη στον Ιερό Ναό της Αγίας Μαρίνας στο Θησείο την επόμενη, στις 4 Μαΐου, με παρουσία πολλών επισήμων και φίλων.Τάφηκε στην Αμοργό, τόπο καταγωγής της μητέρας του και της γιαγιάς του. Την εποχή που γυριζόταν "Ο Δράκος" παντρεύτηκε την Μίνα (Ασημίνα) Βέγγου με την οποία ήταν μαζί μέχρι το τέλος της ζωής του. Απέκτησαν μαζί δύο γιους, τον Βασίλη και τον Χάρη. Οι γιοι του τού έδωσαν εγγόνια τα οποία υπεραγαπούσε, όπως επιβεβαιώνει και η γυναίκα του: "Η αγάπη του Θανάση ήταν τόσο μεγάλη για την Νίκη και τον Θανασάκη που σχεδόν έκλαιγε κάθε φορά που άκουγε το όνομά τους. Είχε λατρεία για τα δύο του εγγόνα και τίποτα δεν μπορούσε να την επισκιάσει. Ούτε τα μικροπροβλήματα υγείας. Δεν μπορείτε να καταλάβετε το πάθος του για αυτά." Σύμφωνα με τον πρωτότοκο γιο του, Βασίλη, ο Θανάσης Βέγγος "έκανε παρέα με τον Δημήτρη Νικολαΐδη, την Σούλη Σαμπάχ, τον Γιώργο Λαζαρίδη και τον Ντίνο Κατσουρίδη. Ένας πραγματικός φίλος του είναι ο Γιώργος Σταυρόπουλος. Γενικά θεωρεί το καλλιτεχνικό κύκλωμα λίγο περίεργο και αισθάνεται σαν ψάρι έξω από το νερό".
Ο Θανάσης Βέγγος έχει τιμηθεί με τα παρακάτω βραβεία:
1962 Ένωση Ελλήνων κριτικών
1971 Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης Α' Ανδρικού Ρόλου Τι έκανες στον πόλεμο, Θανάση;
1971 Ένωση Ελλήνων κριτικών Τι έκανες στον πόλεμο, Θανάση;
1972 Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης Ερμηνείας Α' Ανδρικού Ρόλου Θανάση, πάρε τ' όπλο σου
1973 Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης Ερμηνείας Α' Ανδρικού Ρόλου O Tσαρλατάνος
1991 Κρατικό βραβείο Ερμηνείας B' Ανδρικού Ρόλου Ήσυχες μέρες του Αυγούστου
1993 Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης Ειδικό βραβείο για το σύνολο του έργου του
2002 Δήμος Κορυδαλλού έδωσε το όνομά του στο δημοτικό αμφιθέατρο
2008 Δήμος Πειραιά ονόμασε την πλατεία Ευαγγελισμού σε πλατεία Θανάση Βέγγου
Πρόεδρος Δημοκρατίας τον έχρισε με τον τίτλο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα
TV-Έθνος του απένειμε το βραβείο "Πρόσωπα"
2010 Περιοδικό Status βραβεύτηκε με το "Έργο Ζωής" για το συνολικό του έργο
Ακαδημία Κινηματογράφου
του απένειμε τιμητικό βραβείο για το σύνολο του έργου του
____Φιλμογραφία
1954 Μαγική πόλις
Κυριακάτικο ξύπνημα
1955 Καταδικασμένη κι από το παιδί της
1956 Ο Δράκος
Οι άσσοι των γηπέδων
Το κορίτσι με τα μαύρα
1957 Έχει θείο το κορίτσι
Μαρία Πενταγιώτισσα
Της τύχης τα γραμμένα
Τσαρούχι, πιστόλι, παπιγιόν
Το κορίτσι με τα παραμύθια
1958 Οι καβγατζήδες
Το εισπρακτοράκι
Μόνο για μια νύχτα
Χαρούμενοι αλήτες
Διακοπές στην Αίγινα
Ο Μιμίκος και η Μαίρη
Κάθε εμπόδιο για καλό
Το κορίτσι της αμαρτίας
Η φτώχεια θέλει καλοπέραση
1959 Η μουσίτσα
Το αγοροκόριτσο
Ο Ηλίας του 16ου
Ανθισμένη αμυγδαλιά
Γαμήλιες περιπέτειες
Ο θείος από τον Καναδά
Περιπλανώμενοι Ιουδαίοι
Ένα νερό κυρα-Βαγγελιώ
Ένας Έλληνας στο Παρίσι
Για το ψωμί και για τον έρωτα
Καραγκιόζης, ο αδικημένος της ζωής
1960 Μανταλένα
Τυφλός άγγελος
Τα ντερβισόπαιδα
Ερωτικά παιχνίδια
Πόθοι στα στάχυα
Το κλωτσοσκούφι
Ποτέ την Κυριακή
Τρεις κούκλες και εγώ
Το ραντεβού της Κυριακής
Οικογένεια Παπαδοπούλου
Μήτρος και Μητρούσης στην Αθήνα
1961 Η μυρτιά
Τα Τέσσερα Αδέρφια
Χωρίς μητέρα
Χαμένα όνειρα
Μια του κλέφτη
Ζητείται ψεύτης
Η Λίζα και η άλλη
Διαβόλου κάλτσα
Λάθος στον έρωτα
Η κατάρα της μάνας
Ευτυχώς τρελάθηκα
Η αυγή του θριάμβου
Δουλέψτε για να φάτε
Για σένα την αγάπη μου
Ποια είναι η Μαργαρίτα;
Ο Βέγγος βλαχοδήμαρχος
Οι εννιακόσιοι της Μαρίνας
Ποιος θα κρίνει την κοινωνία
1962 Το πιθάρι
Ο ατσίδα
Ζήτω η τρέλα
Υπέροχη οπτασί
Η νύφη το 'σκασε
Βασιλιάς της γκάφας
Ψηλά τα χέρια Χίτλερ
Γαμπρός για κλάματα
Μην είδατε τον Παναή;
Δουλειές του ποδαριού
Αστροναύτες για δέσιμο
Οι υπερήφανοι της γενιάς μας
1963 Ο τρελάρας
Ανήσυχα νειάτα
Το τυχερό πανταλόνι
Ο Ιππόλυτος και το βιολί του
Πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης
Τύφλα νάχη ο Μάρλον Μπράντο
1964 Τα δίδυμα
Ο πολύτεκνος
Ο καταφερτζής
Οι φτωχοδιάβολοι
Σχολή για σωφερίνες
Θα σε κάνω βασίλισσα
Έξω φτώχεια και καλή καρδιά
1965 Περάστε την 1η του μηνός
Είναι ένας... τρελλός τρελλός Βέγγος
1966 Ο παπατρέχας
1967 Πάρε κόσμε
Τρελλός παλαβός και Βέγγος
Βοήθεια! Ο Βέγγος φανερός πράκτωρ 000
1968 Δόκτωρ Ζι-Βέγγος
1969 Ποιος Θανάσης!
Ένα ασύλληπτο κορόιδο
Θου - Βου φαλακρός πράκτωρ. Επιχείρησις: Γης Μαδιάμ
1970 Ένας Βέγγος για όλες τις δουλειές
Ο Θανάσης, η Ιουλιέτα και τα λουκάνικα
1971 Διακοπές στο Βιετνάμ
Ένας ξένοιαστος παλαβιάρης
Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση
1972 Θανάση, πάρε τ' όπλο σου
1973 [Ο τσαρλατάνος] [Δικτάτωρ καλεί Θανάση] [Ο άνθρωπος που έτρεχε πολύ]
1976 Ο Θανάσης στη χώρα της σφαλιάρας
1978 Από που πάνε για τη χαβούζα;
1979 Βέγγος, ο φαλακρός μαθητής
Ο παλαβός κόσμος του Θανάση
1980 Βέγγος, ο τρελός καμικάζι
Θανάση σφίξε και άλλο το ζωνάρι
1981 Το μεγάλο κανόνι
1982 Ο Θανάσης και το καταραμένο φίδι
1983 Τρελλός και πάσης Ελλάδος
1987 Made In Greece
1991 Ήσυχες μέρες του Αυγούστου
1993 Ζωή χαρισάμενη
1997 Το βλέμμα του Οδυσσέα
1998 Το αίνιγμα
Όλα είναι δρόμος
2002 Lilly's Story
2009 Ψυχή Βαθιά
2010 Το πέταγμα του κύκνου
____________Βιντεοταινίες
Έτος Τίτλος Παραγωγή
Απρίλιος '88 Ο Θανάσης στη χώρα του "θα"
Δεκέμβριος '88 Τρελοκομείο "Η Ελλάς"
Φεβρουάριος '89 Θανάσης ο αισιόδοξος
Μάρτιος '89 Κρεβάτι για πέντε
Το δίδυμο της συμφοράς
Οκτώβριος '89 Ο πρωταθλητής
Σεπτέμβριος '90 Προσοχή μας βάλανε μπόμπα
#ΘανάσηςΒέγγος
