24/06/2020
Η Άφυτος, το τρίτο κατά σειρά χωριό μετά τον ισθμό της Ποτίδαιας. Η χαρακτηριστική της θέση με την απέραντη θέα προς τον Τορωναίο κόλπο, η αρχιτεκτονική των σπιτιών της, οι καλοκάγαθοι και κάποιες φορές "αρχαϊκοί" κάτοικοί της την καθιστούν ένα ξεχωριστό χωριό στην περιοχή.Η Άφυτις υπήρξε ευημερούσα πόλη κατά τους αρχαϊκούς και κλασσικούς χρόνους. Έκοβε δικό της νόμισμα, το οποίο έφερε την κεφαλή του προστάτη της Άμμωνα Δία. Κατά την επανάσταση του 1821 έδωσε δυναμικό παρόν με αγωνιστές και θύματα. Το 1859 κτίστηκε ο Άγιος Δημήτριος, τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με τρούλο, το στολίδι του χωριού, στο κέντρο της πλατείας.
Ο επισκέπτης αξίζει να παρατηρήσει την ιδιόμορφη αρχιτεκτονική του ναού, τις παλιές εικόνες του και τα λιθανάγλυφα στο εξωτερικό του νότιου τοίχου. Αξίζει επίσης να περιδιαβεί τα μεγάλα παρεκκλήσια που ακολούθησαν όπως ο Άγιος Γεώργιος (1867), η Κοίμηση της Θεοτόκου(1885), ο Άγιος Αθανάσιος και ο Άγιος Νικόλαος (Λιόση).
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν, επίσης, τα χαρακτηριστικά παλιά λιθόκτιστα σπίτια με τις κτητορικές επιγραφές και τα λιθανάγλυφά τους (1860 Κατσάνη, 1864 Παπαβασιλείου, 1876 Γαλάνη, 1889 Αλετρά, 1898 Αθανασιάδη κ.α.). Στο σπίτι του Αλετρά, στην κεντρική πλατεία, λειτουργεί στις μέρες μας λαογραφικό μουσείο.
Το σημαντικότερο όμως αξιοθέατο, που προξενεί κατάπληξη και δέος στον επισκέπτη, είναι ο παραδοσιακός οικισμός της Αφύτου με ιστορία που χάνεται στα βάθη των 28 αιώνων ζωής του. Οι κάτοικοι της κοινότητας, αρνούμενοι την άναρχη τουριστική ανάπτυξη, που αλλοίωσε τα τελευταία χρόνια τον τόπο και έχοντας στόχο να διατηρήσουν την πολιτιστική κληρονομιά τους, προσπάθησαν να αναδείξουν το χωριό μέσα από τον πολιτισμό του!!!
#αφυτος .afytos