09/10/2025
Κάποτε, για να φωτογραφίσεις μια καταιγίδα, έπρεπε να τη ζήσεις.
Να μελετήσεις τις προγνώσεις, να αφουγκραστείς τον ουρανό, να σκεφτείς από πριν το πλάνο και τα κάδρα που θέλεις να κυνηγήσεις.
Να περιμένεις στο σκοτάδι μέχρι να νιώσεις τον άνεμο να φέρνει τη μυρωδιά της βροχής, να ρισκάρεις για μια στιγμή που κανείς άλλος δεν θα είχε ποτέ την ευκαιρία να ζήσει.
Και αυτό είναι το νόημα πίσω από κάθε καιρική (και όχι μόνο) φωτογραφία: η δήλωση ότι ήσουν εκεί.
Σήμερα όμως μπορείς απλώς να τη ζητήσεις από ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης, με ένα καλογραμμένο prompt:
«Δώσε μου κάτι, ίσως έναν κεραυνό,
Θέλω κι άλλο φως, κάτι πιο δραματικό,
Βάλε κι από πάνω τον έναστρο ουρανό,
Και μια φιγούρα για το μέτρο να κρατάει έναν φακό,
Α, και κύματα που λάμπουν, ένα πεφταστέρι,
Θέλω και το φεγγάρι κάπου εκεί, η φωτογραφία να διαφέρει.»
Και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, o αλγόριθμος θα στα φτιάξει όλα.
Τέλεια. Ανατριχιαστικά τέλεια.
Και αν δεν το καταφέρει τώρα, θα το καταφέρει σε έναν χρόνο.
Το δοκίμασα κι εγώ.
Πήρα τρεις φωτογραφίες μου και τους πρόσθεσα συννεφιές, καταιγίδες, κεραυνούς.
Έγιναν “επικές” και αρκετά αληθινοφανείς για να τις περάσω για αληθινές.
Όμως κάτι έλειπε.
Έλειπε εκείνη η προσωπική εμπειρία που κουβαλά κάθε φωτογραφία που έχω μοιραστεί ποτέ μαζί σας.
Έλειπε η στιγμή, το ρίγος, η αγωνία, αλλά και η ειλικρίνεια απέναντι σε όσους εκτιμάτε την προσπάθεια πίσω από κάθε καρέ.
Γιατί το σημαντικότερο στην τέχνη δεν είναι το αποτέλεσμα, αλλά η διαδρομή που σε οδήγησε σ’ αυτό.
Δεν έχω τίποτα ενάντια στην τεχνητή νοημοσύνη, είναι άλλωστε ένα θαυμαστό εργαλείο που χρησιμοποιώ συχνά στη δουλειά μου. Αλλά πιστεύω ότι όταν η δημιουργία γίνεται χωρίς κόπο, όταν πίσω από ένα "τέλειο" κάδρο, βρίσκεται ένα prompt και όχι η ανελέητη προσπάθεια αναζήτησης αυτού του βιώματος από τον καλλιτέχνη, τότε η τέχνη αρχίζει να χάνει την ψυχή της. Γιατί τέχνη χωρίς προσπάθεια, χωρίς ρίσκο, χωρίς αλήθεια… δεν είναι τέχνη.
Εσείς τι πιστεύετε; Έχει ακόμη θέση η αλήθεια στη φωτογραφία; Ή μήπως αρχίσαμε ήδη να συγκινούμαστε περισσότερο από εικόνες, κόσμους και εμπειρίες που δεν υπήρξαν ποτέ;
