12/10/2016
ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺩﻭﻡ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ (ﺫﻭﺍﻻﮐﺘﺎﻑ )
عکس مربوط به شاپور بزرگ (اول) است در نقش رستم
*Ads: https://2shahr.net/iran
ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺩﻭﻡ، ﻧﻬﻤﯿﻦ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ، ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺖ . ﻭﯼ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﺳﺎﻝ
ﺑﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺟﺎﻟﺐ ﺍﺳﺖ ﺑﺪﺍﻧﯿﺪ ﺯﻣﺎﻧﯿﮑﻪ ﺩﺭ ﺷﮑﻢ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺷﺎﻫﯽ ﺭﺳﯿﺪ
ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺗﺎﺝ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﯼ ﺷﮑﻢ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻧﻬﺎﺩﻧﺪ، ﺑﺰﺭﮒ ﻗﺒﺎﯾﻞ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ، ﺍﺑﻦ ﻣﺨﻠﺐ ﻧﺎﻡ
ﺩﺍﺷﺖ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻧﯿﮑﻪ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻗﺘﻞ
ﻭﻏﺎﺭﺕ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ، ﺩﺭﻫﻤﺎﻥ ﺟﻨﻮﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﺩﻩ ﻫﺎ ﻫﺰﺍﺭ ﺯﻥ ﻭ ﻣﺮﺩ ﻭ ﮐﻮﺩﮎ ﺭﺍ ﺑﻪ
ﺍﺳﯿﺮﯼ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﺮﺩﻩ ﻭﮐﻨﯿﺰ ﮐﻨﺪ، ﺑﻌﺪ ﺍﺯﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺭﺍﻫﭙﯿﻤﺎﯾﯽ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪ ﻭ
ﻭﯼ ﺑﺎﮐﻤﺎﻝ ﺑﯿﺮﺣﻤﯽ، ﺗﻤﺎﻡ ﺍﺳﯿﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﮔﺮﺩﻥ ﺯﺩ ﻭ ﺑﮑﺸﻮﺭﺵ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ .
ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﺭ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻫﻨﻮﺯﺷﺎﭘﻮﺭ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻭ ﻣﯿﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎ
ﺧﯿﺎﻝ ﺭﺍﺣﺖ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ، ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﯾﺪ . ﺍﯾﻨﺒﺎﺭ ﺷﺎﭘﻮﺭﺧﻮﺩ
ﺳﺮﺩﺍﺭﯼ ﺳﭙﺎﻩ ﺭﺍ ﺑﺮﻋﻬﺪﻩﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺟﺰﻭ ﻣﻌﺪﻭﺩ ﺩﻓﻌﺎﺗﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻣﯿﺪﻫﺪ
ﺑﻬﯿﭻ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﺳﯿﺮ ﻧﻤﯿﮕﯿﺮﯾﻢ، ﺷﺎﭘﻮﺭ ۱۴ ﺳﺎﻟﻪ ،ﺳﭙﺎﻩ ﺍﻋﺮﺍﺏ ﺭﺍ ﺑﯿﻦ ﺩﺟﻠﻪ ﻭ ﻓﺮﺍﺕ ﮔﯿﺮ
ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺗﺨﺮﯾﺐ ﭘﻠﻬﺎ ﺭﺍ ﺻﺎﺩﺭﻧﻤﻮﺩ ﺗﺎ ﻫﯿﭻ ﻋﺮﺑﯽ ﻧﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﮕﺮﯾﺰﺩ . ﺍﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﻫﻤﺎﻧﺮﻭﺯ
ﻏﺮﻭﺏ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﯿﺪ ﻭ ﺍﺯﻟﺸﮑﺮ ﺍﻋﺮﺍﺏ ﻫﯿﭽﮑﺲ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﺑﺪﺳﺘﻮﺭ ﺷﺎﭘﻮﺭ،
ﺍﺑﻦﻣﺨﻠﺐ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﻗﺪﯼ ﺑﻠﻨﺪ ﻭ ﺑﯽ ﻗﻮﺍﺭﻩ ﻭ ﺻﻮﺭﺗﯽ ﺁﺑﻠﻪ ﺭﻭ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺑﯿﻦ ﺯﺧﻤﯿﻬﺎ ﭘﯿﺪﺍ
ﮐﺮﺩﻩ ﻧﺰﺩ ﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ، ﺷﺎﭘﻮﺭ ﻋﻠﺖ ﺣﻤﻠﻪ ﺭﺍ ﭘﺮﺳﯿﺪ ﻭ ﻭﯼ ﻋﻠﺖ ﺭﺍ ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ ﺍﻋﺮﺍﺏ ﻭ
ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﺑﻮﺩﻥ ﺷﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﮐﺮﺩ، ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺑﻮﯼ ﮔﻔﺖ ﺍﮔﺮ ﺍﻋﻼﻡ ﻣﯿﮑﺮﺩﯾﺪ ﻣﺎ
ﺳﺨﺎﻭﺗﻤﻨﺪﺍﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﻣﯿﺪﺍﺩﯾﻢ ! ﻭ ﺩﺭﺟﻮﺍﺏ ﺳﻮﺍﻝ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﺩﻓﻌﻪ ﻗﺒﻞ
ﺍﺳﯿﺮﺍﻥ ﺭﺍﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﮐﺮﺩﯾﺪ . ﮔﻔﺖ ﺧﻮﺭﺍﮐﻤﺎﻥ ﺭﻭ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻧﻤﯿﺘﻮﺍﻧﺴﺘﯿﻢ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺳﯿﺮ
ﮐﻨﯿﻢ، ﺷﺎﻩ ﺟﻮﺍﻥ ﭘﺮﺳﯿﺪ، ﭼﺮﺍ ﺁﺯﺍﺩﺷﺎﻥ ﻧﮑﺮﺩﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﻧﺪ؟ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﻋﺮﺏ ﺟﻮﺍﺑﯽ ﺑﺮﺍﯼ
ﮔﻔﺘﻦ ﻧﺪﺍﺷﺖ!!!
ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺩﺳﺘﻮﺭﺩﺍﺩ ﺷﺎﻧﻪﻫﺎﯾﺶ ﺭﺍ ﺳﻮﺭﺍﺥ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻃﻨﺎﺑﯽ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪﻩ ﻭ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ
ﺁﻭﯾﺨﺘﻨﺪ، ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺲ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻋﺮﺑﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺮﺯﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺭﻭﺵ
ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﮐﻨﻨﺪ .
ﺯﻣﺎﻧﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺑﺮﺍﯼ ﺟﻨﮓ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺭﻭﻡ ﻣﯿﺮﻭﺩ، ﺍﻋﺮﺍﺏ ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ
ﺭﻭﻣﯿﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﻭ ﮐﺸﺘﺎﺭﯼ ﻭﺣﺸﺘﻨﺎﮎ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ
ﺗﺠﺎﻭﺯ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ . ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺍﺯ ﺟﻨﮓ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻪ ﻭ ﺑﯽ ﺩﺭﻧﮓ ﺑﻪ ﺍﻋﺮﺍﺏ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﯿﮑﻨﺪ ﻭ ﻋﺪﻩ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺍﺯ آﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻼﮐﺖ ﻣﯿﺮﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﻣﯿﮕﯿﺮﺩ .
ﺳﭙﺲ ﮐﺘﻒ ﺍﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺳﻮﺭﺍﺥ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﮐﺘﻒ ﺳﻮﺭﺍﺥ ﺷﺪﻩ ﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺯﻧﺠﯿﺮ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﺘﺼﻞ
ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ، ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻧﻮﯾﺴﺎﻥ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺩﻭﻡ ﺯﻧﺠﯿﺮﻩ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻭ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺍﺯ ﺍﻋﺮﺍﺑﯽ ﮐﻪ
ﮐﺘﻔﻬﺎﯾﺸﺎﻥ ﺳﻮﺭﺍﺥ ﺷﺪﻩ ﻭﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﻣﯽ ﺍﻭﺭﺩ ﺗﺎ ﺩﺭﺱ ﻋﺒﺮﺗﯽ ﺑﺮﺍﯼ
ﻣﺘﺠﺎﻭﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﺍﻫﻮﺭﺍﯾﯽ ﺑﺎﺷﺪ،ﻭﺍﯾﻨﭽﻨﯿﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﻫﯿﭻ ﺩﺷﻤﻨﯽ ﺟﺮﺍﺕ ﺣﻤﻠﻪ
ﺑﻪ ﻗﻠﻤﺮﻭﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺷﺖ .
ﻭﺍﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻋﺮﺍﺏ ﺑﻪ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺩﻭﻡ ﻟﻘﺐ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺫﻭﻻﺍ ﮐﺘﺎﻑ ﺩﺍﺩﻧﺪ، ﺷﺎﭘﻮﺭ ﻣﺪﺕ ﻫﻔﺖ
ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﻫﻮﻧﻬﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻤﺎﻟﮏ ﺷﺮﻗﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭﺍﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩ ﻭﻫﻮﻧﻬﺎ
ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺷﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﺭﻭﻣﯿﺎﻥ ﺗﺤﺖ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺷﺎﻩ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﺎﺷﻨﺪ،ﻭﺍﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ
ﺑﺎ ﺭﻭﻣﯿﺎﻥ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭﺑﺎ ﺗﺎﮐﯿﮑﯽ ﻣﺎﻫﺮﺍﻧﻪ ﺭﻭﻣﯿﺎﻥ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩ ﻭﯾﻮﻟﯿﺎﻧﻮﺱ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭ ﺭﻭﻡ
ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ،ﻭﺻﻠﺤﯽ ۳۰ﺳﺎﻟﻪ ﺑﯿﻦ ﻃﺮﻓﯿﻦ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪ ﻭﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺍﯾﻦ ﺻﻠﺢ ﻧﺎﻣﻪ
ﻧﺼﯿﺒﯿﻦ،ﺳﻨﺠﺎﺭ،ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ،ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻗﻔﻘﺎﺯ،( ﮔﺮﺟﺴﺘﺎﻥ) ﻭﺍﻟﺒﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﻗﯿﻮﻣﯿﺖ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻗﺮﺍﺭ
ﮔﺮﻓﺖ،
ﺷﺎﭘﻮﺭ ﻗﺪﯼ ﺑﻠﻨﺪ ﻭﺳﯿﻨﻪ ﺍﯼ ﻓﺮﺍﺥ ﺩﺍﺷﺖ ﻭﺍﺯ ﻣﻠﺘﺰﻣﯿﻦ ﺧﻮﺩ ﯾﮏ ﺳﺮ ﻭ ﮔﺮﺩﻥ ﺑﻠﻨﺪ ﺗﺮ
ﺑﻮﺩ،ﺷﺎﭘﻮﺭ ﻭﺍﺟﺪ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﺟﻮﺍﻧﻤﺮﺩﺍﻧﻪ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺑﺮﺧﻼﻑ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﺎﻥ ﻓﺎﺗﺢ ﻫﯿﭽﮕﺎﻩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ
ﻓﺘﺢ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﺻﺎﺩﺭ ﻧﻤﯿﮑﺮﺩ، ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻓﺘﺢ ﺩﻭ ﺷﻬﺮ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﺭﻭﻡ ، ﻋﺪﻩ ﺍﯼ
ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺳﯿﺮ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ، ﺩﺭ ﺑﯿﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺯﻧﯽ ﺯﯾﺒﺎ ﺩﯾﺪﻩ ﺷﺪ ، ﮐﻪ ﺯﻭﺟﻪ
ﮐﺮﻭ ﮔﺎﺳﯿﻮﺱ ﻣﺴﺘﺸﺎﺭ ﺭﻭﻣﯽ ﺑﻮﺩ . ﻭ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩﺍ ﻓﺎﺗﺤﯿﻦ ﺑﻪ ﻭﯼ ﺩﺳﺖ ﺩﺭﺍﺯﯼ
ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺮ ﺧﻮﺩ ﻣﯽ ﻟﺮﺯﯾﺪ ﺷﺎﻩ ﻭﯼ ﺭﺍﻃﻠﺒﯿﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻭﯼ ﻭﻋﺪﻩ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﻭﺩﯼ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ
ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﯾﺪ ﻭ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﺷﺮﻑ ﻭﯼ ﻟﻄﻤﻪ ﺍﯼ ﻭﺍﺭﺩ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺳﺎﺧﺖ . ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺯﻭﺟﻪ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ
ﺧﻮﯾﺸﺎﻥ ﮐﺮﻭ ﮔﺎﺳﯿﻮﺱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻭﯼ ﻣﺴﺘﺮﺩ ﺩﺍﺷﺖ .
ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺩﻭﻡ ﻫﺮ ﺍﺳﯿﺮ ﺭﻭﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ﺳﻮﺍﺩ ، ﺣﺮﻓﻪ ﯾﺎ ﻫﻨﺮﯼ ﯾﺎﺩ ﻣﯿﺪﺍﺩ ﻣﺤﺘﺮﻡ
ﻣﯿﺸﻤﺮﺩ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﻮﺍﺭﺍﻧﻪ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﯽ ﻧﻤﻮﺩ . ﭘﻞ ﺁﺟﺮﯼ ﺩﺯﻓﻮﻝ ﮐﻪ ﻗﺪﯾﻤﯿﺘﺮﯾﻦ ﭘﻞ ﺧﺸﺘﯽ
ﺩﻧﯿﺎﺳﺖ ﯾﺎﺩﮔﺎﺭ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﺳﺖ .
*قسمتهای آخرش رو از نوشته های آمیانوس مارسلینوس مورخ رومی نوشتن
اوایلش هم در تاریخ طبری و مسعودی و شاهنامه گفته شده
