04/07/2023
【GÓC TỰ SỰ】
Có lần các trans nhà mình được một dịp bàn ra bàn vô vì một từ “お前” (Omae) này, vậy từ này nghĩa là gì mà lại gây nhiều trăn trở thế nhỉ?
“お前” (Omae) là một đại từ xưng hô, tương đương với cách gọi “mày”, “ngươi” và cũng có thể là “cậu” trong tiếng Việt, thường được bạn bè thân thiết, đồng nghiệp thân thiết bằng tuổi dùng để gọi nhau. Nếu ai đang theo học tiếng Nhật hay chỉ đơn thuần là đu anime thôi thì chắc đều đã nghe qua từ này rồi. “お前” (Omae) được xếp vào loại Street Language (ngôn ngữ đường phố), tức là hầu như chỉ có yanglake mới dùng thôi chứ các khách yêu thử dùng dới sếp hay đồng nghiệp khi qua Nhật thử xem (Trọ nói vậy thôi chứ không đảm bảo toàn tính mạng cho khách khi dùng nha 🤣)
Trong ô thoại này, vì Tomita, người sử dụng từ “お前“ (Omae) không mang tính cách giống yanglake cho lắm, nên trans đã chọn dịch thành “cậu” thay vì “mày”. Sở dĩ trong tiếng Việt thì “mày” nghe cũng khá là nặng nề, bất lịch sự, kiểu như người nghe có vai vế hơi thấp kém hơn mình ấy phải không cả nhà?
Thế nhưng trong lịch sử phát triển ngôn ngữ Nhật Bản, “お前” (Omae) lại có một khởi đầu rất là cao quý chứ không đơn thuần chỉ là Street Language. Vào thời Heian đến thời Muromachi tại Nhật, “お前” (Omae), còn được viết là "御前" (Bệ vệ), được sử dụng như cách xưng hô với thần linh. Chữ 前 (mae) nghĩa là “tiền” (hổng phải money nha) mang nghĩa trước mặt, tức “sự hiện diện đầy thần thánh đầy vĩ đại trước mặt tôi”. Cách xưng hô này còn dùng để gọi các thượng cấp và đồng nghiệp trong xã hội Nhật Bản đương thời.
Tuy nhiên, từ thời Edo (sau 1797) trở đi, sự trang trọng của “お前” (Omae) đã dần biến mất. Cách xưng hô này chỉ được sử dụng bởi cấp trên dành cho cấp dưới. Giữa một xã hội Nhật Bản đầy áp lực và căng thẳng bây giờ, quan hệ cấp trên-dưới dần trở nên xa cách hơn với từ “お前” (Omae) được sử dụng rất thường xuyên cùng với câu “お前のせいだ” (Omae no Sei da), nghĩa là “Lỗi của mày cả”. Vì sự tiêu cực và mang tính xung đột của nó mà sự phổ biến của cách xưng hô này ít được dùng hơn giữa một xã hội Nhật Bản rất sợ làm phật lòng người khác. Mặc dù vậy thì Omae đáng lẽ không phải là một kiểu xưng hô đầy tiêu cực như thế, vì nó còn có thể dùng để động viên, trông cậy vào người khác, ví dụ “ここはお前だけが頼りなんだよ“ (Chỉ có bà/ông/bạn là tui tin tưởng giao phó chuyện này cho thôi). Nhưng cái gì tiêu cực hơn thì thường gây được sức ảnh hưởng lớn hơn phải không.
P/s: Này là ad tự tìm trên nhiều nguồn, các kênh học tiếng nhật để tổng hợp nên mọi người đọc để tham khảo thêm thôi nhen, có chỗ nào sai nhớ nhắc ad sửa lại với nha
**i