11/09/2018
RENCANA
Gaya hidup sihat kawal radikal bebas
DR. BAHRAIN SAMAH, MD (AM ), RH (AHG )
10 SEPTEMBER 2014
Gaya hidup sihat kawal radikal bebas
Sayur dan buah kaya dengan antioksidan.
MINGGU lepas penulis menerangkan radikal bebas ialah molekul tidak bercas yang kekurangan satu elektron. Sifat tersebut menyebabkan ia amat reaktif dan mudah menyerang molekul berdekatan dengannya bagi mendapatkan elektron.
Tindak balas rantai (chain reaction) radikal bebas yang bersifat menyebabkan kerosakan, menimbulkan penyakit serius seperti ulser gastritis (radang perut, biasa disebut orang ramai sebagai gastrik), asid reflux (asid perut naik melalui saluran makanan ke mulut), sindrom rengsa usus, penyakit kardiovaskular, diabetes dan ketidaksuburan.
Ia juga dipercayai menyebabkan masalah buah pinggang, hati dan paru-paru. Selain itu serangan radikal bebas dipercayai menyebabkan pelbagai penyakit keradangan, penyakit otoimiun (jentera sistem imun menyerang sel tubuh contohnya artritis dan Systemic Lupus Erythematosus (SLE)) serta menyebabkan kanser.
Radikal bebas boleh menyerang dan merosakkan DNA dan seterusnya menyebabkan ia disalin semula secara tidak jitu, terlalu pantas atau tidak disalin langsung. Kerosakan yang berlaku pada DNA akibat serangan radikal bebas juga dipercayai menyebabkan DNA membina bahan karsinogen (bahan yang menyebabkan kanser).
Trek gastro-usus
Merokok secara tegar, stres emosi kronik berpanjangan, minum alkohol secara berlebihan serta stres fizikal secara keterlaluan dipercayai menyebabkan tubuh mengalami kekurangan antioksidan.
Keadaan ini menyebabkan paras radikal bebas meningkat. Seterusnya ia menyerang lapisan mukosa yang nipis dan lembut yang menyelaputi esofagus (saluran makanan yang menghubungkan mulut dan perut), perut dan duodenum.
Jadi, organ tersebut dipercayai merupakan organ pertama yang mengalami kerosakan akibat serangan radikal bebas sekiranya paras radikal bebas tidak terkawal.
Setiap sel dalam tubuh manusia bersifat boleh ditembusi dengan beberapa cara oleh molekul kimia yang diperlukan untuk pembinaan atau pemuliharaan komponen sel. Bagaimanapun serangan radikal bebas dipercayai mengubah sifat tersebut. Nutrien tertentu tidak dapat masuk ke dalam sel secara mencukupi atau masuk, namun tidak dapat keluar pada keadaan yang diperlukan.
Di sini penulis bawakan contoh bagaimana kerosakan laluan/pintu kalsium yang terletak pada membran sel menyebabkan kalsium berlebihan dalam sel. Radikal bebas seperti superoxide memang terdapat dalam aliran darah dalam arteri.
Nitrik oksida (NO) iaitu sejenis radikal bebas lain yang terdapat dalam arteri p**a bertindak meneutralkan superoxide.
Namun pada keadaan tertentu misalnya akibat seseorang menjalani gaya hidup tidak sihat atau berpunca daripada shear stress pada bahagian arteri yang berselekoh, pembinaan NO oleh sel-sel endothelia arteri terganggu. Ini menyebabkan paras NO berkurangan dan akibatnya ialah paras superoxide menjadi berlebihan. Superoxide akan menyerang bahan berprotein pada membran sel termasuk laluan/pintu kalsium.
Ion-ion kalsium memang keluar masuk sel pada keadaan yang diperlukan. Ketika seseorang mengalami keadaan tenang, paras kalsium lebih tinggi di luar sel berbanding dengan di dalam sel. Ia membantu mengembangkan arteri dan tekanan darah adalah normal. Apabila mengalami stres atau tekanan misalnya ketika terkejut atau marah ion-ion Kalsium dari luar sel akan masuk ke dalam sel. Apabila keadaan reda atau seseorang telah dapat menenangkan dirinya maka ion-ion Kalsium akan keluar dari sel.
Namun apabila laluan/pintu kalsium mengalami kerosakan akibat serangan superoxide, ia dipercayai menyebabkan paras kalsium dalam sel menjadi semakin meningkat. Akhirnya ia menyebabkan setiap sel endothelia arteri menjadi buncit kerana dipenuhi ion-ion kalsium. Shear stress dikatakan terganggu pada bahagian arteri jantung yang berselekoh dipercayai jauh lebih teruk berbanding dan arteri lain yang berselekoh dalam tubuh.
Maksud shear stress ialah stres yang diwujudkan oleh pergerakan bendalir secara sejajar dengan dinding contohnya pada arteri yang lurus. Bahagian arteri berselekoh dikatakan mengganggu nilai shear stress dan keadaan ini dipercayai menyebabkan paras NO dibina pada paras rendah berbanding dengan arteri lurus.
Jika tidak ditangani dengan betul dengan mengubah gaya hidup dan mengambil makanan/suplemen tinggi antioksidan, shear stress yang dialami secara berpanjangan akan menyebabkan dinding dalam arteri yang berselekoh pada jantung menjadi sempit kerana sel-sel endothelia jantung di situ dipenuhi ion-ion kalsium.
Untuk pengetahuan pembaca semua, penulis lebih cenderung mengguna pakai teori shear stress – ion kalsium meningkat – arteri jantung menjadi sempit sebagai teori utama bagi menerangkan punca utama seseorang mengalami atherosklerosis atau lebih dikenali sebagai plak berlemak menyebabkan arteri jantung tersumbat.
Teori yang penulis terangkan di atas menepis teori yang biasa digunakan oleh para doktor dan media iaitu makanan tinggi lemak terutama berlemak tepu dan kolesterol menyebabkan arteri jantung tersumbat.
Jenis bahan antioksidan
Pada pandangan penulis, gaya hidup tidak sihat seperti merokok, minum alkohol, makan berlebihan, mengambil ubatan moden tertentu secara berpanjangan, stres kronik berpanjangan, masalah detoksifikasi dan kurang/tidak mengambil makanan berantioksidan merupakan punca utama paras NO menjadi berkurangan atau paras superoxide terlalu berlebihan. Punca utama lain ialah makan makanan karbohidrat terproses secara berlebihan dan bergula tinggi!
Jadi, makan makanan yang tinggi antioksidan perlu dijadikan amalan oleh setiap orang. Ia kerana bahan antioksidan bersifat meneutralkan molekul radikal bebas dengan menderma elektron.
Bahan antioksidan yang terdapat dalam makanan terbahagi kepada dua jenis iaitu yang larut air dan tang tak larut air. Dalam tubuh manusia, bahan antioksidan yang tak larut air dilarutkan dalam lemak. Contoh bahan antioksidan larut air ialah asid askorbik. Manakala vitamin bersifat antioksidan seperti A dan E p**a larut dalam lemak.
Carotenoid merupakan sebatian-sebatian yang terdapat pada bahagian tertentu tumbuh-tumbuhan seperti daun dan buah juga merupakan sumber vitamin tak larut air. Beta karotena, alfa karotena dan beta-cryptoxanthin dikenali sebagai carotenoid bersifat provitamin A. Maksud provitamin A ialah tubuh mengubah bahan yang dimaksudkan kepada vitamin A. Daging haiwan seperti lembu menyumbang vitamin A.
Astaxanthin merupakan sejenis carotenoid yang terdapat pada paras yang tinggi pada udang dan ikan salmon. Bioflavonoid iaitu pigmen yang menyebabkan buah-buahan berwarna gelap seperti ceri dan anggur ungu ialah antioksidan larut air. Fitosterol p**a ialah sekump**an steroid yang terdapat dalam tumbuh-tumbuhan yang bersifat tak larut air. Antioksidan ini juga tidak berapa larut dalam lemak.
Tubuh juga membina pelbagai bahan antioksidan bukan kategori enzim termasuk kolesterol, bilirubin, asid alfa lipoic, co-enzyme Q10 dan yang utama iaitu glutathione. Manakala superoxide dismutase, catalase dan glutathione peroxidase p**a merupakan antioksidan kategori enzim.
-Liz Rashid-
💃 Image Consultant
