31/12/2023
Wat denkt u? Heeft het bewustzijn een materiële oorsprong? Is het, zoals de Amerikaanse filosoof Daniel Dennett met grote overtuiging beweert, een licht dat bij de hogere diersoorten gaat branden door de uitoefening van steeds complexere organische functies? Of is het een entiteit op zichzelf, een bron waaruit het levende organisme put voor de duur van zijn fysieke bestaan? Dat is van oudsher het mystieke antwoord.
Ik heb nooit het genoegen of de eer gehad van een mystieke ervaring, maar ik neig toch naar het laatste antwoord. Dat een blind proces van trial and error tussen elementen en moleculen tot het krankzinnige circus van deze wereld zou hebben geleid, vind ik een te makkelijke aanname. Eerder denk ik dat het circus zo uit de hand is gelopen door miskenning van het juiste antwoord.
Want het maakt natuurlijk wel verschil hoe je de vraag beantwoordt. Als het bewustzijn geen bijproduct is van evolutie, maar als de evolutie omgekeerd de manifestatie is van een met hoofdletter te schrijven Bewustzijn, dan ga je er toch anders mee om. Dan besef je dat je bron zuiver moet houden en niet mag vervuilen.
Daarom stel ik voor om in het kader van de duurzaamheid kinderen vanaf de lagere school mystiek onderwijs te geven. Leer ze ademen, mediteren en stilte ervaren. Vertel ze dat de universiteiten bevolkt worden door briljante koppen die elkaar aftroeven met rationele verklaringen die de essentie van het bestaan per definitie misgrijpen. Omdat die essentie geleefd moet worden en niet gedacht.
Ik wens u een mooi, gedachteloos 2024 toe.
