10/09/2023
Bệnh trĩ còn gọi là bệnh lòi dom, xảy ra khi các tĩnh mạch ở trực tràng dưới hoặc hậu môn bị sưng, giãn. Tình trạng này gây khó chịu, đau đớn và bất tiện cho cuộc sống của người bệnh.
Bệnh trĩ rất phổ biến, hầu hết không nghiêm trọng và ít khi được chú ý. Khi trĩ nhô ra, chúng trông giống như vết sưng hoặc một cục u nhỏ. Thường chỉ đến khi bệnh trĩ gây ra đau đớn, ảnh hưởng nhu động ruột hoặc làm gián đoạn các hoạt động hàng ngày mới được phát hiện để điều trị.
Bệnh trĩ được phân loại theo nguồn gốc giải phẫu và vị trí hình thành: trĩ ngoại và trĩ nội.
a. Trĩ ngoại
Trĩ ngoại thường được tìm thấy bên dưới lớp da bao quanh hậu môn. Trĩ ngoại có thể quan sát được, búi trĩ giống như cục u trên bề mặt hậu môn. Trĩ ngoại ảnh hưởng đến hoạt động đời sống nhiều hơn so với trĩ nội. Chúng có thể gây đau hoặc khó chịu hơn khi ngồi xuống, khi hoạt động thể chất hoặc khi đi cầu.
Khi búi trĩ ngoại hình thành cục máu đông, được gọi là trĩ huyết khối, sẽ gây ra cơn đau dữ dội. Trĩ huyết khối có thể xảy ra ở cả trĩ nội và trĩ ngoại, nhưng phổ biến hơn ở trĩ ngoại.
b. Trĩ nội
Trĩ nội xuất hiện ở trực tràng. Khi búi trĩ nhỏ thường không gây đau và không thể nhìn thấy hay sờ thấy được. Khi phân di chuyển qua trực tràng có thể gây kích ứng trĩ chảy máu. Từ đó có thể phát hiện bệnh trĩ khi nhìn thấy máu trên giấy vệ sinh.
Nhìn chung, trĩ nội ít khi nghiêm trọng và có thể tự khỏi nhờ thay đổi lối sống. Tuy nhiên, khi búi trĩ nội ở cấp độ III, IV phải điều trị bằng cách cắt bỏ hoặc điều chỉnh để không gây đau đớn hoặc tránh bị biến chứng. Các cấp độ của trĩ nội là:
- Cấp độ 1: Búi trĩ không lòi ra, nằm hoàn toàn trong ống hậu môn.
- Cấp độ 2: Bình thường búi trĩ nằm trong ống hậu môn, khi rặn đi cầu búi trĩ lồi ra, sau đó tự rút lên.
- Cấp độ 3: Búi trĩ thường xuyên lòi ra, không tự rút lại, phải dùng tay đẩy lên. Đôi khi trĩ cần được điều trị nếu gây đau đớn hoặc nhiễm trùng.
- Cấp độ 4: Búi trĩ lòi ra khỏi ống hậu môn, không đẩy lên được, gây đau đớn. Ở cấp độ này, trĩ cần được điều trị để ngăn ngừa đau đớn, khó chịu và các biến chứng khác.
Một người có thể vừa bị trĩ ngoại vừa bị trĩ nội, gọi là trĩ hỗn hợp.
TRIỆU CHỨNG CỦA BỆNH TRĨ
Ban đầu, bệnh trĩ có thể không gây ra bất kỳ vấn đề hay triệu chứng nào. Sau khi phát triển, trĩ có thể gây ra các triệu chứng sau:
- Ngứa ngáy xung quanh hậu môn
- Hậu môn đau và kích ứng, đặc biệt là khi đi cầu
- Nóng rát xung quanh hậu môn
- Xuất hiện cục u hoặc sưng gần hậu môn
- Da khu vực sưng tấy đổi sang màu hơi xanh
- Khi đi cầu, có máu trên giấy vệ sinh hoặc trong bồn cầu
- Máu chảy thành giọt hoặc bắn tia ở giai đoạn nặng
Mặc dù phần lớn các trường hợp trĩ có thể tự khỏi bằng cách thay đổi lối sống mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, bạn nên đi khám bác sĩ nếu cảm thấy đau và khó chịu xung quanh hậu môn khi ngồi hoặc khi đi cầu. Nếu bạn đi ngoài phân đen hoặc có máu trong phân, hãy đến bệnh viện để kiểm tra. Đó có thể là dấu hiệu của một bệnh lý đường tiêu hóa nghiêm trọng khác.
