13/06/2026
Skarbnica Zamkowej Wiedzy
📜 Podczas badań poszukiwawczych prowadzonych zimą 2025 roku na terenie Zespołu Zamkowo-Parkowego w Baranowie Sandomierskim, przez Świętokrzyską Grupę Eksploracyjną, odkryto między innymi kilka XVII-wiecznych szelągów wybitych w Rydze za panowania szwedzkich władców: Gustawa II Adolfa, królowej Krystyny oraz Karola X Gustawa.
🪙 Dziś może zaskakiwać fakt, że szwedzkie monety znajdowały się w obiegu na ziemiach Rzeczypospolitej. W XVII wieku było to jednak zjawisko całkowicie naturalne. Ówczesna gospodarka opierała się na swobodnym przepływie pieniądza, a w codziennym handlu wykorzystywano monety pochodzące z wielu państw Europy. ⚓ Szczególną rolę odgrywała Ryga – jeden z najważniejszych portów i ośrodków handlowych nad Bałtykiem. Po zdobyciu miasta przez Szwedów w 1621 roku miejscowa mennica rozpoczęła emisję monet, które szybko rozpowszechniły się nie tylko w Inflantach, ale również na terenach Rzeczypospolitej.
⚔️ Odnalezione w Baranowie szelągi pochodzą z okresu, gdy Europa była areną licznych konfliktów, a Rzeczpospolita prowadziła długotrwałe wojny ze Szwecją. Szczególne znaczenie mają monety związane z panowaniem Karola X Gustawa, władcy odpowiedzialnego za najazd znany w polskiej historii jako potop szwedzki. W czasie wojny szwedzkie monety trafiały na ziemie polskie wraz z wojskami okupacyjnymi, ale także za pośrednictwem handlu i codziennych kontaktów gospodarczych. 🕰️ Warto pamiętać, że moneta wybita w latach trzydziestych XVII wieku mogła pozostawać w obiegu przez kolejne kilkadziesiąt lat.
🏰 Baranów Sandomierski, położony przy ważnych szlakach komunikacyjnych i handlowych, nie był odizolowany od wydarzeń rozgrywających się w skali całej Europy. Każda odnaleziona moneta stanowi materialny ślad tych powiązań, przypominając, że mieszkańcy dawnej Rzeczypospolitej uczestniczyli w szerokiej sieci kontaktów gospodarczych i kulturowych.
🎤 O znaleziskach archeologicznych oraz innych nieznanych aspektach dziejów zamku w Baranowie Sandomierskim będzie można posłuchać dziś w Sali Portretowej podczas spotkania historycznego „Tajemnice zamkowych murów. Najnowsze odkrycia na temat dziejów zamku w Baranowie Sandomierskim”.
🕔 Początek spotkania o godzinie 17.00, 🎟️ wstęp wolny. Serdecznie zapraszamy! 😊
(+48 15) 811 80 40, wew. 424
[email protected]
[email protected]
