10/10/2019
Kościół Trójcy Świętej nazywany Kaplicą Zamkową jest jednym z najcenniejszych i najciekawszych zabytków sztuki średniowiecznej w Polsce i w Europie. Jest to miejsce, w którym spotkała się i współistnieje kultura Wschodu i Zachodu. We wnętrzu tej gotyckiej świątyni w 1418 roku wykonano bezcenne malowidła bizantyńsko-ruskie.
Najwcześniejsze wzmianki o kaplicy pochodzą z 1326 r.
Gotycka kaplica powstała w drugiej połowie XIV wieku i wykazuje powiązania z warsztatami budowlanymi Kazimierza Wielkiego (1333-1370). W wieku XV, z fundacji króla Władysława Jagiełły malarze ruscy z mistrzem Andrzejem na czele pokryli wnętrze świątyni freskami w technice i stylu wschodnim. Zachowany na łuku tęczowym napis fundacyjny informuje o dacie zakończenia prac (10 sierpnia 1418 r.) i wymienia imię głównego mistrza (Andrzeja).
Kościół pełnił funkcję kaplicy królewskiej. W XVI w. budowla otrzymała renesansowy portal a w XVII w. szczyt fasady frontowej (w stylu renesansu lubelskiego). Kaplica była świadkiem wielu ważnych wydarzeń historycznych, m. in. Unii Lubelskiej w 1569 r. W pierwszej ćwierci XIX w. kaplica zamkowa stała się kaplicą więzienną, a bezcenne malowidła zostały zatynkowane.
W 1899 odkrycia fresków dokonał malarz lubelski Józef Smoliński (odsłaniając przedstawienie fundacyjne). To wydarzenie rozpoczęło wieloletnią konserwację obiektu, która z przerwami trwała do 1997. Biorąc pod uwagę stopień trudności i skalę problemów było to znaczące osiągnięcie konserwatorskie. Znaczenie Kaplicy Trójcy Świętej doceniła w 1995 r. Komisja Europejska, przyznając środki na sfinansowanie ostatniego etapu prac w ramach programu ochrony europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Unikalna w skali europejskiej Kaplica Trójcy Świętej jest wielką atrakcją dla znawców i miłośników zabytków przeszłości zwiedzających Zamek Lubelski.
