Koło PTTK Odlewni Żeliwa "Śrem" S.A.

21/05/2026

Na 16 maja 2026r. zaplanowany był rajd rowerowy z metą w Kołacinie, gdzie od. godz. 15.00 odbywała się duża, plenerowa impreza rolniczo-rozrywkowa „Traktor Show”, której organizatorem było Centrum Kultury Książ Wielkopolski. W myśl zasady: impreza ogłoszona - jeżeli nie ma przeciwwskazań – powinna się odbyć, pojechałam sama, ponieważ koleżankom i kolegom z KTR w godz. popołudniowych wypadły różne sprawy.
Trasa, którą jechałam to: Śrem-Wójtostwo, Chrząstowo, Brzóstownia, Książ Wlkp., Mchy, Kołacin. Nie było bezpiecznie…, bo główne drogi, ale szczęśliwie dotarłam do celu. Po drodze mijałam przydrożne kapliczki i krzyże, udekorowane pięknymi wiosennymi kwiatami oraz pola kwitnącego rzepaku. Impreza w Kołacinie przyciągnęła mieszkańców gminy Książ Wielkopolski i okolic. Wydarzenie obejmowało pokazy maszyn rolniczych, zlot retro ciągników, turniej sołectw, występy artystyczne oraz wieczorną zabawę taneczną.
Nasza koleżanka z KTR „Warcianie” Grażynka P. jest sołtysem w Kołacinie i prężnie działa w Kole Gospodyń Wiejskich. Wraz ze swoją ekipą brała udział w Gminnym Turnieju Sołectw (na 6 sołectw zdobyli 3 miejsce). Jeżeli chodzi o występy artystyczne…były m.in. mażoretki, Seniority Dance oraz Kabaret Malina („Królowie Żyta”), a wieczorem koncert zespołu Amigo Band.
Na czterech kołach do Kołacina przyjechali Majka i Florian K. oraz Jolka i Geniu P. Było full stoisk gastronomicznych, gdzie KGW mogły poszczycić się pysznym swoim ciastem.
Mimo pół godzinnego deszczu impreza odbyła się zgodnie z planem — kapryśna aura nie zepsuła „Traktor Show”.
Kołacin — miejscowość znana m.in. z pasiek i popularnej transmisji z gniazda bocianów.
Wracałam tą samą trasą. Gdy wyjeżdżałam z Kołacina zaczęło już szarzeć…, do Śremu wróciłam o zmroku, ale dzięki temu mogłam zachwycać się pięknymi chmurami, na tle których była widoczna Śremska Fara i wieża ciśnień. Przejechałam 52 km . [RR]

12/05/2026

48. edycja „Rowerem do…‘’ Jarosławek.
9 maja 2026 r., na Terenach Rekreacyjnych w Jarosławkach, Region Śremski – Unia Gospodarcza Regionu Śremskiego – Śremski Ośrodek Wspierania Małej wraz z Centrum Kultury Książ Wielkopolski rozpoczął rowerowy sezon turystyczny w regionie śremskim. Na imprezę wybrali się „Warcianie” i sympatycy w liczbie 16 osób; tyle bowiem zameldowało się na mecie. Z plaży miejskiej W Śremie wystartowało 13 osób, pojechaliśmy bardzo atrakcyjną trasą przez Grzymysław, Borgowo, Wieszczyczyn, Dobczyn, Feliksowo i dotarliśmy do Jarosławek. Tam miało miejsce spotkanie z tymi co nadciągnęli z innych kierunków np. z Kołacina, czy Nochowa. Impreza jak zwykle świetnie zorganizowana, z poczęstunkiem w otoczeniu pięknej natury, sprzyjała by aktywnie spędzić czas, spróbować swych sił w różnych konkurencjach, by potem ewentualnie zgarnąć nagrody…Po ceremonii kończącej imprezę spora grupa miłośników dwóch kółek udała się w głąb ośrodka wypoczynkowego w Jarosławkach, by wylądować w letniej rezydencji naszego, warciańskiego koleżeństwa MKK. Po uzupełnieniu straconych kalorii (pyszna drożdżówka, chlebek ze smalcem…) wracaliśmy częściowo zielonym szlakiem rowerowym „Kosynierów”. Fragment trasy Łężęk – Sroczewo jechaliśmy, może szliśmy „w piachu po pedały”. W Sroczewie wjechaliśmy na wał, by potem z niego zjechać i powtórzyć zmaganie z wszechobecnym piachem i dotrzeć do Olszy. Jeszcze Bystrzek i Łęg, przecięliśmy obwodnicę i Śrem był w zasięgu. Droga powrotna była łatwa i przyjemna 😉? Przejechaliśmy ok.40 km. Foto RR i HM. [HM]

10/05/2026

W niedzielę, 19 kwietnia, liczna grupa Koła PTTK Odlewni w Śremie spędziła wraz z członkami Koła PTTK-HCP Poznań na poznańskiej Cytadeli – obecnie Park Cytadela. Po serdecznym, przywitaniu, pod przewodnictwem jak zwykle doskonale przygotowanego i mającego dar przekazywania wiedzy Przewodnika – Marka Kaczmarka, ruszyliśmy w drogę. Rozpoczęliśmy spacer od Cmentarza Wspólnoty Brytyjskiej, poprzez Cmentarz Bohaterów Polskich, a wśród niego miejsce spoczynku Cytadelczyków, zatrzymując się także przy Dzwonie Pokoju. Nie mogliśmy przejść obojętnie koło śremskiego akcentu tj. kompozycji pt. "Nierozpoznawalni" Magdaleny Abakanowicz, składającej się ze 112 figur żeliwnych wykonanych oczywiście! w śremskiej Odlewni Żeliwa. Nota bene stanowiły one bardzo ciekawe tło do fotek. W trakcie zwiedzania Marek przekazał nam wiele interesujących szczegółów o powstaniu w XIX wieku Fortu Winiary, na terenie którego mieści się obecnie Cytadela - olbrzymi, bo ponad 100 hektarowy obszar. Mieliśmy okazję zobaczyć pozostałości dawnych umocnień, pozostałości bunkrów i wartowni. Mijając Muzeum Uzbrojenia, Przewodnik opisał nam stojące na zewnątrz samoloty, czołgi i inne rodzaje broni. Po regeneracji sił w bardzo sympatycznej restauracji Umberto, udaliśmy się na Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan, gdzie w nastroju zadumy spotkaliśmy się także z częścią historii Poznania, której twórcami byli m.in. Teofil Berwiński, Ludwik Gąsiorowski, Bolesław Krysiewicz, Stanisław Mikołajczyk, Stanisław Taczak czy dawny Prezydent Poznania Cyryl Ratajski. Wiele z tych nazwisk to patroni dzisiejszych ulic. W tym miejscu ma swój pomnik także Hipolit Cegielski, pomnik - ponieważ miejsce jego pochowku jest nieznane.
W dobrych humorach, tym bardziej, że deszcz cierpliwie czekał aż zakończymy naszą wycieczkę wróciliśmy do Śremu. W drodze powrotnej, koleżanka Małgosia P. zwróciła naszą uwagę, na zagrożenia jakie mogą wystąpić wraz z wiosną i coraz częstszym przebywaniem na „łonie natury”, a wiec ukąszeniami, czy użądleniami owadów, a także wstrząsem anafilaktycznym, dając nam cenne wskazówki postępowania w takich sytuacjach.

05/05/2026

Warciańska Majówka od 30 kwietnia do 3 maja 2026 r.
10. osobowa ekipa Warcian wzięła udział w 3. Warciańskiej Majówce z bazą pobytową w Charzykowy. Wyjątkowe i urokliwe miejsce, nad Jeziorem Charzykowskim, tutaj właśnie skrywa się bogata historia polskiego żeglarstwa. W naszym zamyśle było rowerowe zwiedzanie okolicy, przejażdżki trasami rowerowymi w Parku Narodowym „Bory Tucholskie”, po Zaborskim PK i Kaszubskiej Marszruty. W pierwszym dniu pobytu pojawiliśmy się w Człuchowie. Zwiedziliśmy Zamek krzyżacki (drugi po Malborku), Muzeum Regionalne i kościół o niespotykanym kształcie bryły, pw. św. Jakuba ( XVII w.) z pięknym barokowym wyposażeniem. Oczywiście wszyscy „wdrapali” się na wieżę aby podziwiać jej kunszt budowy i panoramę miasta. W drugim dniu wyruszyliśmy na szlaki Marszruty Kaszubskiej. Dotarliśmy do Chocińskiego Młyna i z dala od wszystkiego zwiedziliśmy fantastyczne Muzeum Przyrodnicze PN Bory Tucholskie. Tutaj w piękny sposób połączono wiedzę z naturą. Na naszym celowniku była malownicza miejscowość Swornegacie (świetnie znana kajakarzom), potem powrót do Małe Swornegacie (widzieliśmy most zwodzony na Brdzie w akcji) i odszukanie „Bartusia”, który jest 600. letnim dębem. Pomnik Przyrody Dąb Bartuś, ledwo żyje… Przez Funkę nad jeziorem Charzykowskim wróciliśmy do Bazy. Przejechaliśmy ok. 51 km. W kolejnym dniu wybraliśmy się do Chojnic. Wyjątkowe miasto, z niezwykle urokliwym ryneczkiem, z czarującym neogotyckim ratuszem i fontanną. Zachowane fragmenty średniowiecznych fortyfikacji z basztami dają niesamowity klimat staremu miastu i zaskakują bogatą przeszłością. W Bramie Człuchowskiej i w dwóch Basztach mieści się klimatyczne Muzeum Historyczno-Etnograficzne im. Juliana Rydzkowskiago. Za sprawą Pani Przewodnik poczuliśmy klimat dawnych czasów, przybliżono nam kulturę ludową regionu Kaszub i Borów Tucholskich. Bazylika Mniejsza pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela, to gotycki, również zachwycający zabytek miasta z dominującą nad panoramą Chojnic wieżą i bogatym, historycznym wnętrzem. W drodze powrotnej zajrzeliśmy do Krojant, gdzie ciekawie upamiętniono jedno z najsłynniejszych wydarzeń, które miało miejsce 1 września 1939 r. tzw. Szarża pod Krojantami. 18 Pułk Ułanów Pomorskich zaatakował niemiecką piechotę i skutecznie ją rozproszył. Wkrótce dotarły tam niemieckie samochody pancerne i kawalerzyści zostali rozbici, zginął dowódca Pułku pułkownik K. Mastalerz. „Szarża na czołgi” to mit… Przejażdżka po Charzykowy i inspirujące spotkanie z artystą Panem Mariuszem Janikiem, który postrzega świat inaczej, „po swojemu” i daje temu wyraz w bardzo oryginalnych pracach. Mieliśmy wspaniałą pogodę, wygodną bazę noclegową, świetne jedzonko, piękne malownicze widoki, CUDOWNE ścieżki rowerowe, które spinają nieraz bardzo odległe miejscowości (szczere uczucie zazdrości) i tylko jednego „kapcia”. Ostatnie śniadanie i czas wracać do domu… 4 osoby (dokumentacja foto ) wyruszyły w tę drogę „na 2 kołach”, do przejechania było ok. 65 km, potem szansa na uzupełnienie kalorii, w pełni wykorzystana i powrót do Śremu „na 4 kołach”. Wraz z zachodem słońca i zmierzchem dotarliśmy szczęśliwie do Śremu.[HM]

26/04/2026

Śremskie Święto Sportu z piknikiem integracyjnym nad jeziorem.
Michał na samotnym Złazie Turystycznym w Leśniczówce Mścigniew.
25 kwietnia Zero Załamki Team, Spółdzielczy Bank Ludowy w Śremie przy wsparciu Burmistrza Śremu zorganizowało Śremskie Święto Sportu, a Warcianie i sympatycy ochoczo wzięli w nim udział. Zgłosiliśmy się z własną trasą (ok. 60 km). 10. osobowa drużyna skompletowała się w pełni, w Nochowie. W naszym zamyśle było upamiętnić miejsce urodzenia ks. Piotra Wawrzyniaka w Wyrzece, potem dotrzeć do Kopaszewa, drogą pątniczą przejechać Kopaszewską Drogę Krzyżową i wrócić na piknik nad jeziorem. Każdy km był wyzwaniem, bowiem była to ciągła jazda „pod wiatr” i przy sporym ruchu na drodze DW 432. Po krótkim pobycie na miejscu, wyruszyliśmy na pątniczą drogę krzyżową poszukując 5 murowanych kapliczek wśród pól i lasów. Każda kapliczka obrazuje 2 stacje Męki Pańskiej, są to metalowe odlewy w stylu późnego klasycyzmu - kopie,( oryginały znajdują się w kaplicy). Droga krzyżowa powstała w 1855 r. a upamiętnia drogę na wieczny spoczynek Zofii (córki gen. Dezyderego Chłapowskiego) po samobójczej śmierci. Fundatorem był jej mąż Jan Koźmian. Zlokalizowaliśmy wszystkie kapliczki (foto). Pierwsza i ostatnia są w Kopaszewie, siódma i ósma znajdują się na kościele w Rąbiniu, pozostałe na trasie Kopaszewko - Rogczewo Wielkie - kładka na Rowie Wyskoć – Rąbiń. W drodze powrotnej daliśmy „ponieść się wiatrowi” i zdążyliśmy na piknik nad jeziorem. Ponieważ kręcimy km dla SBL, załapaliśmy się na darmowe jedzonko (bigos-mistrzostwo świata). Zdjęcia AS i HM. [HM]
11 kwietnia Kolega Michał wybrał się samotnie na ###I ZŁAZ Turystyczny „Wiosna w lesie 2026” do Leśniczówki Mścigniew. Organizatorami byli PTTK Kościan i MKKT PTTK „Łaziki” Włoszakowice. Celem organizatorów było propagowanie aktywnego trybu życia, nauka obserwacji natury w lesie i propagowanie wiedzy krajoznawczej pt. „Wielkopolska Moja Mała Ojczyzna”. Oto trasa Michała: Śrem – Jerka – Krzywiń – Leszno – Święcichowa – Krzyżowiec – Mścigniew – Włoszakowice – Wilkowice – Gronówko – Osieczna – Krzywiń – Śrem. Wykręcił 150 km 😊😊😊.

24/04/2026

Piesza wycieczka seniorów
Z nową inicjatywą imprezy turystyczno-krajoznawczej wystąpiło Koło PTTK Odlewni Żeliwa Śrem, organizując we wtorkowe przedpołudnie 21 kwietnia 2026r Pieszą Wycieczkę Seniorów prawobrzeżnym wałem p.powodziowym wokół Śremu i Kawcza. Start i zakończenie wycieczki nastąpiły przy kościele pw. Ducha Świętego. Seniorzy, 11 członków PTTK, przebyli 10-kilometrową ciekawą krajoznawczo trasę koroną wału przeciwpowodziowego przy słonecznej choć trochę wietrznej pogodzie (patrz mapka).
Zaproponowana piesza wycieczka miała na celu: aktywne spędzenie czasu przez seniorów na łonie przyrody, poprawę kondycji i relaks na świeżym powietrzu. Cele te zostały z pewnością osiągnięte, co potwierdzili zadowoleni z imprezy uczestnicy.
Organizatorzy planują już kolejne piesze wycieczki dla seniorów w podobnej wersji w okolicach Śremu. (KPA) 😀🚶‍♀️🌳🚶🍀🌞💚

14/04/2026

12 kwietnia br. ponad 70-cio osobowa grupa członków i sympatyków Koła PTTK Odlewni Żeliwa w Śremie uczestniczyła w 59 Rajdzie „Ruszaj się bo zardzewiejesz” (w przyszłym roku z pompą będzie 60-ty), organizowany przez macierzysty Zakładowy Oddział PTTK HCP – Poznań. Miejscem rajdu jak zwykle był urokliwy Wielkopolski Park Narodowy, a meta znajdowała się na terenie Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. Zasadnicza grupa złożona z ponad 50 osób wyruszyła na trasę w okolicach stacji kolejowej Trzebaw – Rosnówko i szlakiem zielonym wokół Jeziora Jarosławieckiego przeszła do Szreniawy pokonując pieszo ponad 9 km.

Na miejscu, jak to w zwyczaju, czekała na uczestników pyszna grochówka, konkursy sprawnościowe oraz możliwość wykazania się wiedzą na temat historii Rajdu, Oddziału PTTK i WPN. W tych konkursach Śremiacy wykazali się sprawnością i wiedzą zdobywając 7 nagród. Była to impreza ze wszech miar udana, dając każdemu jej uczestnikowi możliwość spotkania z wiosenną, budzącą się do życia przyrodą i ruchu na świeżym powietrzu, pokonując trasy piesze w WPN, oraz z dobrze przygotowaną organizacyjnie metą Rajdu za co chwała jego organizatorom :)
A więc do następnego, Jubileuszowego Rajdu w 2027 roku.
[FK, foto PP+SK]

Jak od wielu lat, była też wersja rowerowa:
„Ruszajka” w wersji rowerowej zmobilizowała 7. osobową ekipę „Warcian” do aktywności. Trasa do Szreniawy wiodła nas „utartym szlakiem”: Psarskie - Jaszkowo – Krajkowo – Sowiniec – Mosina - dojazd do „Greiserówki” - Szreniawa. Za sprawą pięknej pogody, przejechanych w dobrym tempie kilometrów (ok.34) dotarliśmy na metę przed „piechurami”. Świetnie zorganizowana impreza w pięknym miejscu, pyszna grochówka, bawiliśmy się znakomicie. Powrót do domu okazał się bardzo „ekscytujący” za sprawą 2 awarii tylnego koła, w postaci „kapcia”. Pierwszy pech dopadł Jurka, a potem zrządzeniem losu Anię, gdy ta podzieliła się przemyśleniami o oponach w elektrycznych rowerach… W Mosinie „rozbitków” zgarnął nasz wspaniały kolega Antek, a reszta już bez problemów przez Żabinko, Żabno, Esterpole i Ludwikowo dojechała do Psarskiego. Przejechaliśmy ok. 70 km. [HM, foto HW+HM].

Tu znajdziecie relację z samej Góry :) Oddział PTTK-HCP Poznań

03/04/2026

27/03/2026

Dziś Wasze święto - Międzynarodowy Dzień Teatru :)
Pracownicy teatrów, reżyserzy, aktorzy, tancerze, śpiewacy, Panie i Panowie z kas i szatni. To Wasza wspólna praca sprawia, że u Was odpoczywamy i do Was wracamy.
Życzmy sobie wzajemnie, aby tych spotkań było jak najwięcej :)
Tego Wam życzy Zarząd Koła PTTK Odlewni Żeliwa w Śremie oraz jego członkowie i sympatycy.
Pozdrawiam :) [MM]

20/03/2026

Nasz wyjazd kulturalno-turystyczny zaczęliśmy już o godzinie 7:00. W autobusie czekał na nas "nasz Pan Marcin" - kierowca firmy "Wawrzynowicz". Po przywitaniu przeczytałam komunikaty o przyszłych wydarzeniach i naszych planach. Następnie (w zastępstwie Ani P. - pani położnej) pogadankę na temat profilaktyki raka szyjki macicy poprowadził pan Tomasz. Złożył nam piękne życzenia we własnym oraz Ani imieniu. Był także konkurs wiedzy o profilaktyce antynowotworowej. Tutaj dużą aktywnością wykazała się koleżanka Tereska B. - gratuluję.
Po przybyciu na miejsce podzieliliśmy się na grupy. Każda z grup zaopiekowały się Panie albo Panowie przewodnicy - dziękujemy. Pierwszy zwiedzaliśmy zamek we wsi Gołuchów, który cieszy się wielką popularnością. W roku 2025 zamek zwiedziło 64 000 osób, nas było 61 osób. Renesansowa rezydencja przeszła konserwację elewacji (wyróżnioną nagrodą Sybilla 2025r.) i jest miejscem kręcenia filmów w tym międzynarodowych produkcji na przykład "Brzydka Siostra" nominowana do Oscara za charakteryzację. Kompleks obejmuje muzeum, rozległe Arboretum, zagrodę żubrów i Konika Polskiego. Przy oficynie można zobaczyć piękne pawie. Arboretum to 158 hektarów łąk, parku i stawów. Niestety zimą oranżeria jest nieczynna. Oprowadzająca nas Pani przewodnik Ania posiadała dużą wiedzę i chętnie się nią dzieliła. Przed zamkiem i w zamku, a także w ogrodach byliśmy sensacją. Wędrowaliśmy w pięknych sukniach, kapeluszach, toczkach i welonach. Panowie Tomek i Przemek posiadali meloniki. Tomek L. zwracał uwagę szerokim srebrnym krawatem - Tomku dziękuję :) Po muzeum oprowadzał nas pan Paweł - artysta, który zajmuje się na stałe tą częścią muzeum. Stała ekspozycja to technika Leśna znajdująca się w owczarni. Pan Paweł artysta dba o wystawy obecnie są to "Leśni Święci". Wystawa zachwyca.
Mamy tam Świętych Leśnych i Patronów Leśników, myśliwych. Są cytaty Jana Pawła II i Papieża Franciszka. Na zadane pytanie o Jelenia ze znakiem krzyża w porożu, pan Paweł opowiedział nam piękną legendę.
Była także szafa pachnąca ziołami z łąk i lasów, kwiatami. Niestety było zbyt mało czasu na zachłyśnięcie się tym pięknym, bo już czekały na nas Panie Przewodniczki po oficynie.
Tutaj mogliśmy zgłębić wiedzę o tym obiekcie. Następnie zwiedzaliśmy powozownię, stare maszyny rolnicze itd. Należy nadmienić, że rok 2025 był szczęśliwym rokiem dla zamku. Odnaleziono bowiem cenny fragment rzymskiego naczynia szklanego, który pochodził z kolekcji Izabeli z Czartoryskich - Działyńskiej. Zamek w roku 2016 został odkupiony od fundacji Książąt Czartoryskich przez skarb państwa za kwotą 20 milionów złotych. Zamek istnieje od 466 lat. Budowę ukończono w 1550-1560 roku. Kiedyś tu wrócimy, aby ponownie, ze spokojem zachłysnąć się pięknem zamku i zobaczyć jaką nową wystawę przygotował Pan Artysta. Skromny i miły Pan Przewodnik o wielkim talencie.
Zmęczeni, ale szczęśliwi udaliśmy się do "Kasztanowego Dworu". Tu czekało na nas "Królewskie przyjęcie". Piękny obiekt, przepiękna sala w żyrandolami. Na ścianie fresk "Stworzenie Adama" = "Stworzenie Człowieka" malowidło Michała Anioła. Adam pokazany inaczej, bo w sukience. To dla was kobietki w Dniu Waszego Święta.
Zgodnie ze słowami pana Przemka będziecie państwo zadowoleni. Tak też się stało. Poczuliśmy się jak w bajce.
Nakrycie stołów, kameralny nastrój, przepyszny obiad, ciasta itd. I niespodzianka :) Szampany ufundowane przez pana Zbyszka, członka koła PTTK.
Szampan podany w niespodzianką. Dziękujemy Zbyszku i Panie Przemku - to było bajeczne podanie szampana. Ten gest długo będziemy wspominać.
Uśmiech i życzenia ... Józiu N. członek koła PTTK złożył nam życzenia i poczęstował pysznymi cukierkami - Józiu dziękujemy.
Po posiłku wróciliśmy do parku w Gołuchowie. Tam "nasz Radzio" przewodnik po Wielkopolsce poprowadził nas przez park. Przekazał istotne wiadomości i zaprowadził do szkoleniowej "Zagrody Żubrów" i "Konika Polskiego".
Przyroda nas zachwyciła: słonko, bezwietrzny dzień, budząca się do życia przyroda. Słonko topiło się w jeziorkach i stawach. Zwierzyna czekała na nas pozując do zdjęć.
60-osobowa grupa idąc zatańczyła Poloneza. Prowadzącą była między innymi Nela P. nasza najmłodsza uczestniczka wyjazdu. Jej trud i uśmiech nagrodziliśmy wręczoną niespodzianką ... serduszkiem i bransoletką.
Także serduszka otrzymali Pan Przemek, Renata R., Ania K, które pomagały i odpowiadały za grupę pierwszą.
Jasieczki "tematyczne" otrzymał Ryszard M. - nasz fotograf, Maria B. za pomoc, oraz Karolina za pomoc w prowadzeniu banku.
Wszystkim Wam dziękuję, a nade wszystko tym, którzy 7 marca 2026 roku byli w Gołuchowie.
Szczególnie dziękuję naszym hrabiankom Anecie J., Ani P., Renacie R., Ani K., Donacie M., Marii M. oraz Tomkowi L. hrabiemu.
Organizatorka M.M.

19/03/2026

Zobaczcie relację z piątkowego wernisażu na stronie naszej Biblioteki :)