DybyToruńskie

04/05/2025

02/05/2025

Jak wyglądało nocne życie w Toruniu w XV wieku? Było głośne, pełne śmiechów i zabawy, ale również niebezpieczne.
Karczmy pełniły wiele funkcji – były miejscem noclegu, handlu, politycznych rozmów, a także... rozrywki na granicy prawa. Zwłaszcza te położone bliżej portu rzecznego i przy Bramie Mostowej.

Jedna z relacji z 1490 r. opowiada o toruńskim złotniku, który po przegranej w karty „zrzekł się prawa do własnego stołu” i musiał go potem wykupić w sądzie!
Torunianie często skarżyli się radzie miejskiej na obecność kobiet „nieznanego statusu”, które przebywały nocą w pobliżu portu, Rynku Staromiejskiego i wąskich uliczek w okolicy ul. Szerokiej i Mostowej. Niektóre z nich oficjalnie zarejestrowane były jako służące lub praczki, ale relacje z ksiąg radzieckich sugerują, że wiele z nich prowadziło działalność nieformalną.

Toruń był członkiem Hanzy, a to oznaczało dostęp do luksusów niedostępnych w wielu innych miastach Korony. Najdroższym i najbardziej pożądanym towarem było wino z Nadrenii i Dolnej Saksonii, które przywożono Wisłą z Gdańska.
Wino było drogie, więc pili je tylko bogatsi kupcy, rajcy i… ci, którzy chcieli zaimponować podczas nocnych spotkań.

Ochroną miasta po zmroku zajmowała się straż nocna, składająca się z miejskich wartowników i patrolujących uczniów cechowych. Ale według relacji z 1484 r., „częstokroć sami ucztowali po kątach” i przymykali oko na to, co działo się za zamkniętymi drzwiami karczm.
Jeżeli chcecie poznać więcej toruńskich historii, tedy spraszamy do Domu legend! Naszą ofertę poznać możecie na www.domlegend.pl

06/07/2023

03/12/2022

Coś o naszej ulicy, a dokładnie o bramie, której już nie ma.

ℹ Brama Łazienna w Toruniu została rozebrana na pocz. 1900 r. jako ostatnia. Średniowieczna brama Starego Miasta, usytuowana była u wylotu ul. Łaziennej na nabrzeże wiślane.

ℹ Była jedną z 4 bram prowadzących na toruńskie nabrzeże portowe. Jako jedyna z nich została rozebrana, a przyczyna tego jest dziś nie wyjaśniona.

ℹ Nazwa bramy pochodzi od łaźni miejskiej, która stała opodal nad Wisłą już w średniowieczu. W XVII w. brama nazywana była też Dzwonkową (Schellethor), od dzwonka, służącego do informowania odźwiernego o otwarciu/zamknięciu bramy udając się do lub powracając z łaźni.
W XV w. brama nazywana była także Szkolną (od szkoły staromiejskiej).
W 1652 r. uległa pożarowi, po czym została wyremontowana i otynkowana na biało. Odtąd zwana była bramą Białą.

ℹ W wyniku gruntownej przebudowy - modernizacji systemu obronnego miasta ok. 1823 r., tj. po powtórnym włączeniu Torunia do Królestwa Prus po Traktacie Wiedeńskim, znacząco przekształcono (obniżono, rozebrano część północną) bramę, pozostawiając tylko ścianę frontową z przejazdem, upodabniając ją do dzisiejszego wyglądu Bramy Żeglarskiej.
ℹ W taki sposób została przedstawiona na drzeworycie Hermanna Pennera, 1875 r. (przy lewej krawędzi): https://toruntour.pl/4858/brama-lazienna-torun

02/11/2022

Taki ci osioł...

16/08/2022

ℹ️ 16 sierpnia 132 lata temu - w 1890 r. - zawarto umowę między zarządem twierdzy toruńskiej a firmą Havestadt und Contag w Berlinie na ułożenie torów i eksploatowanie tramwaju konnego na trasie Bydgoskie Przedmieście - dworzec Toruń Miasto.
Pierwszy tramwaj pojawił się w Toruniu 16 maja 1891 roku (o 4 lata wcześniej niż w Krakowie) - załączona fotografia przedstawia defiladę tramwajów w 1891 r. na Rynku Staromiejskim.

ℹ️ Była to pierwsza linia tramwajowa w Toruniu; później - gdy pojawiły się kolejne - otrzymała oznaczenie nr 1. Numeracja ta trwała aż do 2014 r., kiedy to "jedynka" nie wiedzieć dlaczego została skierowana na Bielany. Historyczny przebieg najstarszej toruńskiej linii został zmieniony, po 123 latach. Poszanowanie dla historii i dziedzictwa w Toruniu i w MZK w Toruniu Sp. z o.o. nie przyjęło się.
https://toruntour.pl/3101/historia-tramwajow-torunskich

14/08/2022

ℹ Czy wiesz, że Toruń jest najbardziej kujawsko-pomorskim miastem w kujawsko-pomorskim województwie? Czerwony na Pomorzu, zielony na Kujawach :-)

ℹ Chociaż dzisiejszy Toruń leżąc na obu brzegach Wisły jest miastem kujawsko-pomorskim, to jednak w całej swej historii - i zachowanym dziś dziedzictwie - był częścią Pomorza nadwiślańskiego (zwłaszcza jego południowej części - Ziemi Chełmińskiej), a ściślej mówiąc: najpierw państwa krzyżackiego (do 1454 r.), później Prus Królewskich (1454-1793) - a więc terenów, których południową granicą była Wisła - terenów ściśle związanych z kulturą i cywilizacją hanzeatycką pobrzeża Bałtyku i Morza Północnego. Kultura ta zdecydowanie różniła się od typowej kultury polskiej obecnej tuż po drugiej - kujawskiej stronie Wisły.
Dodatkowym czynnikiem wyróżniającym Toruń był jego niemieckojęzyczny i protestancki charakter, który w okresie nowożytnym determinował rozwój tutaj północnoeuropejskiego humanizmu, niespotykanego w miastach polskich na taką skalę jak w wielkich miastach pruskich.
Pomorze nadwiślańskie nie jest jednak równoznaczne z Pomorzem Gdańskim, czyli tym regionem, który został w 1308 r. zajęty przez Krzyżaków, a położonym na zachód od dolnej Wisły i będący zachodnią częścią Pomorza nadwiślańskiego.

ℹ O ile nie ulega wątpliwości to, że Toruń leży nad Wisłą, o tyle jego przynależność do Pomorza jest już dla niektórych mniej oczywista czy zdumiewająca lub wręcz kwestionowana. A Toruń przecież nie jest miastem kujawskim, nie jest też miastem mazowieckim (mimo, że 800 lat temu Ziemia Chełmińska była we władaniu książąt mazowieckich). Jest i był Toruń (wraz z Ziemią Chełmińską) miastem znajdującym się w kręgu kultury i cywilizacji, która historycznie tworzyła obecne dziedzictwo Pomorza; cywilizacja i kultura obecna na sąsiednich Kujawach czy dalszym Mazowszu była jakże odmienna. Nawet mimo pogranicznego położenia Torunia (gdzie Wisła stanowiła naturalną granicę między regionami i państwami na przestrzeni dziejów) i ścierania się tu różnych kultur, toruńskie dziedzictwo (zarówno to sprzed 700 lat, jak i to sprzed 80 lat) jest dziś pomorskie i zupełnie inne, odrębne od dziedzictwa kujawskiego czy jakiegokolwiek innego: https://toruntour.pl/5733/torun-pomorski

08/08/2022

Toruń wieczorową porą. Polecamy taras w apartamencie DybyTorunskie.pl ul. Łazienna 5/8