19/07/2026
LoCom | บทเรียนจากพื้นที่
กรณีศึกษา #13 ชุมชนบ้านลำปำ จ.พัทลุง
ชุมชนริมทะเลสาบ
ที่ใช้ “วิถีประมง ธรรมชาติ และประวัติศาสตร์”
สร้างคุณค่าจากสายน้ำที่หล่อเลี้ยงผู้คนมาหลายชั่วอายุคน
หลังจากกรณีศึกษาชุมชนวัดศรีคุนเมือง
ที่ใช้
“วัด วิถีชีวิต และบ้านไม้โบราณ”
รักษาหัวใจของเมืองไว้ได้อย่างงดงาม
ครั้งนี้ LoCom เดินทางลงใต้
สู่ริมทะเลสาบสงขลา
ณ จังหวัดพัทลุง
พื้นที่ที่ผู้คนผูกพันกับสายน้ำ
มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
ที่นี่คือ
ชุมชนบ้านลำปำ
ชุมชนประมงพื้นบ้านริมทะเลสาบสงขลา
ซึ่งได้รับการคัดเลือกเป็น
1 ใน 10 สุดยอดชุมชนต้นแบบ “เที่ยวชุมชน ยลวิถี” ประจำปี 2568
จากการนำวิถีชีวิตของชาวประมง
ธรรมชาติของทะเลสาบ
และมรดกทางประวัติศาสตร์
มาต่อยอดเป็นการท่องเที่ยวโดยชุมชน
ที่ยังคงเคารพวิถีดั้งเดิมและระบบนิเวศของพื้นที่
หากพูดถึงบ้านลำปำ
หลายคนอาจนึกถึง
อ่าวบัวแดงในทะเลสาบลำปำ
และภาพพระอาทิตย์ขึ้นเหนือผืนน้ำ
แต่สำหรับคนในชุมชน
ทะเลสาบแห่งนี้
ไม่ใช่เพียงสถานที่ท่องเที่ยว
หากคือแหล่งอาหาร
แหล่งอาชีพ
และวิถีชีวิต
ที่หล่อเลี้ยงผู้คนมาหลายชั่วอายุคน
ในช่วงเช้า
ยังคงพบชาวประมงพื้นบ้านออกเรือหาปลาตามฤดูกาล
ภาพการยกยอ
การวางเครื่องมือประมง
และการใช้ชีวิตบนผืนน้ำ
ยังเป็นจังหวะชีวิตที่ดำเนินต่อเนื่อง
เช่นเดียวกับในอดีต
สิ่งที่ผู้มาเยือนได้สัมผัส
🛶 อ่าวบัวแดงและทะเลสาบลำปำ
ช่วงเช้าตรู่
คือช่วงเวลาที่งดงามที่สุดของชุมชน
แสงแรกของวันค่อย ๆ ส่องผ่านผืนน้ำ
ดอกบัวแดงเบ่งบานตามฤดูกาล
เรือประมงพื้นบ้านค่อย ๆ แล่นผ่านอย่างเรียบง่าย
นักท่องเที่ยวสามารถนั่งเรือชมธรรมชาติ
เรียนรู้การยกยอ
และสัมผัสวิถีประมงพื้นบ้าน
ที่ยังดำรงอยู่จริง
🐟 วิถีชีวิตชาวประมงพื้นบ้าน
บ้านลำปำยังคงรักษาภูมิปัญญาการประมง
ที่สอดคล้องกับระบบนิเวศของทะเลสาบสงขลา
ทั้งการยกยอ
การวางไซ
การจับสัตว์น้ำตามฤดูกาล
รวมถึงการแปรรูปผลิตภัณฑ์ประมงพื้นถิ่น
ผู้มาเยือนไม่ได้เพียงเห็นอาชีพของชาวบ้าน
แต่ได้เรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับธรรมชาติ
ที่ต้องอาศัยความเข้าใจ
และการใช้ทรัพยากรอย่างพอดี
🌴 หาดแสนสุขลำปำ
ชายหาดริมทะเลสาบสงขลา
ที่โอบล้อมด้วยแนวสน
เป็นพื้นที่พักผ่อนของทั้งคนในชุมชนและนักท่องเที่ยว
ลมเย็นจากทะเลสาบ
วิวพระอาทิตย์ตก
และบรรยากาศเรียบง่าย
ทำให้พื้นที่แห่งนี้
ยังคงเป็นสถานที่พักใจของผู้คน
🍲 ตลาดริมคลองลำปำ
อีกหนึ่งสีสันของชุมชน
คืออาหารพื้นถิ่น
ผลิตภัณฑ์ชุมชน
และของฝากจากวิถีประมง
บางช่วงของปี
ยังมีกิจกรรมตักบาตรทางน้ำ
ซึ่งสะท้อนความผูกพันระหว่างผู้คนกับสายน้ำ
และวิถีชีวิตของชุมชนริมทะเลสาบ
🏛 ประวัติศาสตร์เมืองพัทลุง
บ้านลำปำยังเชื่อมโยงกับแหล่งประวัติศาสตร์สำคัญ
ทั้งวัดวัง
วังเก่าและวังใหม่ของเจ้าเมืองพัทลุง
รวมถึงโบราณสถานที่สะท้อนความรุ่งเรืองของเมืองพัทลุงในอดีต
ทำให้การเดินทางมายังบ้านลำปำ
ไม่ได้มีเพียงธรรมชาติ
แต่ยังเชื่อมโยงกับเรื่องราวของเมือง
และผู้คนที่อาศัยอยู่ร่วมกับทะเลสาบมาอย่างยาวนาน
การท่องเที่ยวของบ้านลำปำ
จึงไม่ได้พึ่งพาเพียงความงดงามของธรรมชาติ
แต่เกิดจากการที่คนในชุมชน
ยังคงรักษาวิถีประมง
ดูแลระบบนิเวศ
และร่วมกันสร้างประสบการณ์การเรียนรู้
ให้ผู้มาเยือนได้เข้าใจว่า
ธรรมชาติ
และวิถีชีวิต
ไม่สามารถแยกออกจากกันได้
บทเรียนสำคัญจากชุมชนบ้านลำปำ
🔹 ธรรมชาติจะมีคุณค่า เมื่อผู้คนยังมีความสัมพันธ์กับธรรมชาติ
ทะเลสาบ
ไม่ได้เป็นเพียงวิวสวย
แต่เป็นพื้นที่ทำกิน
แหล่งอาหาร
และส่วนหนึ่งของชีวิตผู้คน
เมื่อวิถีชีวิตยังอยู่
ธรรมชาติก็ยังมีความหมาย
🔹 วิถีประมง คือภูมิปัญญาที่ควรค่าแก่การเรียนรู้
การยกยอ
การหาปลาตามฤดูกาล
และการใช้ทรัพยากรอย่างพอดี
ไม่ใช่เพียงอาชีพ
แต่คือองค์ความรู้ที่สั่งสมมาหลายชั่วอายุคน
🔹 การท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ ต้องเติบโตไปพร้อมกับการอนุรักษ์
ผู้คนเดินทางมาเพื่อชมอ่าวบัวแดง
แต่สิ่งที่จะทำให้ผู้คนกลับมาอีกครั้ง
คือธรรมชาติที่ยังอุดมสมบูรณ์
และวิถีชีวิตที่ยังคงดำเนินอยู่จริง
🔹 เศรษฐกิจชุมชนเกิดขึ้นได้ เมื่อทุกคนเป็นเจ้าของทรัพยากรร่วมกัน
ทั้งชาวประมง
ผู้ให้บริการเรือ
ร้านอาหาร
ตลาดชุมชน
และผู้ประกอบการท้องถิ่น
ต่างมีบทบาทในการดูแลทรัพยากรเดียวกัน
เพราะทุกคนรู้ว่า
เมื่อทะเลสาบยังสมบูรณ์
ชุมชนก็จะยังเติบโตต่อไปได้
สด – ง่าย – เกี่ยว – ทึ่ง – ต่อได้
• สด – วิถีประมงพื้นบ้านที่ยังดำเนินอยู่ทุกวัน
• ง่าย – เที่ยวธรรมชาติ เรียนรู้วิถีชุมชน และชิมอาหารพื้นถิ่นได้ในพื้นที่เดียว
• เกี่ยว – ทะเลสาบ ชาวประมง ตลาด และประวัติศาสตร์ เชื่อมโยงกันเป็นระบบเดียว
• ทึ่ง – ธรรมชาติที่งดงามยังหล่อเลี้ยงผู้คนและวิถีชีวิตมาจนถึงปัจจุบัน
• ต่อได้ – ต่อยอดสู่การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ การเรียนรู้ระบบนิเวศ และเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน
⸻
👉 ชวนชุมชนคิดต่อ
• ชุมชนของคุณมีทรัพยากรธรรมชาติอะไรที่ยังหล่อเลี้ยงผู้คนอยู่หรือไม่
• มีภูมิปัญญาท้องถิ่นอะไรที่ควรได้รับการถ่ายทอดสู่คนรุ่นใหม่
• คนในชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลทรัพยากรร่วมกันมากน้อยเพียงใด
• และเราจะทำให้การท่องเที่ยวช่วยอนุรักษ์ธรรมชาติ มากกว่าทำลายธรรมชาติ ได้อย่างไร
หลายครั้ง
ทรัพยากรที่มีค่าที่สุด
ไม่ได้อยู่ที่ความสวยงามของธรรมชาติ
แต่อยู่ที่
“ความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับธรรมชาติ”
เมื่อผู้คนยังดูแลสายน้ำ
สายน้ำก็จะยังหล่อเลี้ยงผู้คน
และชุมชนก็จะเติบโตไปพร้อมกับธรรมชาติได้อย่างยั่งยืน
⸻
LoCom | พัฒนาโดยไม่ทิ้งตัวตน
LoCom | บทเรียนจากพื้นที่จริง
#บทเรียนจากพื้นที่
#บ้านลำปำ
#พัทลุง
#ทะเลสาบสงขลา
#อ่าวบัวแดง
#เที่ยวชุมชนยลวิถี
#ประมงพื้นบ้าน
เครดิตข้อมูล: กระทรวงวัฒนธรรม, กรมประชาสัมพันธ์, ทำเนียบรัฐบาล และข้อมูลการท่องเที่ยวโดยชุมชนบ้านลำปำ
เครดิตภาพ: ลำปำ
