22/10/2025
การเกิด Condensation 📘📚🤔📘
(การเกิดหยดน้ำ / เหงื่อ) ที่ท่อลมบนฝ้าเพดาน เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในระบบปรับอากาศ โดยเฉพาะระบบ Chilled Water AHU/FCU ที่เดินท่อลมเย็นในบริเวณอุณหภูมิสูงหรือความชื้นสูง มาดูสาเหตุและแนวทางแก้ไขอย่างละเอียดครับ 👇
⸻
🔍 สาเหตุการเกิด Condensation ที่ท่อลม
1. ฉนวนหุ้มท่อลม (Insulation) เสื่อมสภาพหรือบางเกินไป
• ฉนวนกันความร้อนรอบท่อลม (เช่น PE, PU, Fiberglass) มีค่าการต้านทานความร้อนไม่เพียงพอ หรือมีรอยฉีกขาด
• ทำให้อากาศเย็นในท่อมีอุณหภูมิต่ำกว่า จุดน้ำค้าง (Dew Point) ของอากาศรอบฝ้า → เกิดการควบแน่นเป็นหยดน้ำบนผิวฉนวน
🧮 ตัวอย่าง:
อากาศในห้อง 27°C, RH 60% → Dew Point ≈ 18.6°C
หากผิวฉนวนท่อลมเย็นมีอุณหภูมิ 17°C → น้ำจะเริ่มเกาะเป็นหยด
⸻
2. ข้อต่อฉนวน หรือรอยต่อไม่ได้ซีลแน่น
• จุดต่อของแผ่นฉนวน หรือบริเวณ Duct Hanger, Fl**ge, Damper, หรือ Joint Seal ไม่ได้ใช้ V***r Barrier Tape / Aluminum Foil Tape ปิดสนิท
• ความชื้นในอากาศซึมเข้าไปภายในฉนวน เกิดหยดน้ำใต้ฉนวน
⸻
3. อุณหภูมิอากาศในท่อเย็นเกินจำเป็น
• หาก Supply Air Temperature ต่ำกว่า 12°C มาก เช่น 7–8°C (มักเกิดในระบบ Chiller ที่คอยล์ทำงานเกินประสิทธิภาพ)
• จะเพิ่มความเสี่ยงให้ผิวฉนวนมีอุณหภูมิต่ำกว่าจุดน้ำค้าง
⸻
4. ไม่มีการระบายอากาศในฝ้า / ความชื้นในฝ้าสูง
• ฝ้าเพดานปิดทึบ ไม่มีช่องระบายอากาศ (Return Air Grill / Vent)
• ความชื้นสะสมบริเวณนั้นสูง ทำให้ Dew Point สูงขึ้น เกิดการ Condense แม้ผิวท่อจะเย็นเพียงเล็กน้อย
⸻
5. การติดตั้ง Duct อยู่ใกล้ท่อน้ำเย็นหรือท่อระบายน้ำคอนเดนส์ที่รั่ว
• ความชื้นในพื้นที่ฝ้าสูงขึ้นเฉพาะจุด ทำให้บริเวณนั้นเกิด Condense ได้ง่ายขึ้น
⸻
🧰 วิธีการแก้ไขปัญหา
✅ 1. ตรวจสอบและปรับปรุงฉนวน
• ใช้ฉนวน ความหนาเพียงพอ ตามอุณหภูมิอากาศในท่อ เช่น
อุณหภูมิอากาศในท่อ ความหนาฉนวน (แนะนำ)
10–12°C 25 mm
7–9°C 32 mm
5–6°C 38 mm
• ใช้ฉนวนชนิด Closed Cell (เช่น Armaflex, Aeroflex) ที่มีค่า μ ≥ 5000 ป้องกันไอน้ำซึม
⸻
✅ 2. ซีล V***r Barrier ทุกจุดต่อ
• ใช้เทปอลูมิเนียม / วัสดุปิดผิวกันไอ (V***r Barrier Tape) พันรอบข้อต่อ
• ปิดรอยรั่วและรูจาก Duct Hanger, Inspection Door
⸻
✅ 3. ควบคุมอุณหภูมิ Supply Air ไม่ให้ต่ำเกิน
• ตรวจสอบการทำงานของ Thermostat / Control Valve / Chilled Water Flow
• ปรับให้ Supply Air Temp ~12–13°C ซึ่งเพียงพอต่อ Comfort Cooling แต่ลดการ Condense
⸻
✅ 4. เพิ่มการระบายอากาศในฝ้า
• ติดตั้ง Return Air Grille หรือช่องระบายอากาศในฝ้า
• ติดตั้ง พัดลมดูดอากาศขนาดเล็ก (Exhaust / Ceiling Fan) ถ้าพื้นที่ฝ้าปิดสนิท
⸻
✅ 5. ตรวจสอบท่อน้ำระบายคอนเดนส์
• ตรวจรอยรั่วของท่อ Drain จาก FCU / AHU / Condensate Pump
• ปรับ slope ท่อให้น้ำไหลออกได้ดี
⸻
💡 แนวทางป้องกันระยะยาว
• ออกแบบระบบท่อลมโดยใช้ Psychrometric Chart เพื่อไม่ให้อุณหภูมิผิวท่อลมต่ำกว่า Dew Point
• ใช้ V***r Barrier Sheet หุ้มรอบท่อลมในพื้นที่ที่มี RH สูง เช่น ห้องน้ำ, ฝ้าห้องครัว, ใกล้ Cooling Tower
• ตรวจเช็คสภาพฉนวนทุก 6 เดือน โดยเฉพาะในเขตชายฝั่ง / ความชื้นสูง
_____
