21/05/2026
PHONG CẢNH ĐÀ LẠT TRONG THẬP NIÊN 1940 ĐƯỢC NHÀ VĂN HỒ BIỂU CHÁNH MÔ TẢ DƯỚI CÁI TÊN “PHONG CẢNH THẦN TIÊN”…!
Đến viếng cảnh Đà Lạt ngày xưa, Nhà văn Hồ Biểu Chánh đã đặt tên cho xứ sở nầy là “Phong Cảnh Thần Tiên”…!
Đà Lạt gần 80 năm trước không phải là hư cấu, mà hoàn toàn chân thật dưới cách chiêm nghiệm của ông…!
…”Sau mùa đông lạnh lẽo, qua tiết tháng 2 tháng 3 nầy khí hậu điều hòa, nên phong cảnh Đà Lạt là phong cảnh thần tiên. Trong thành, trăm hoa đua nở, phác họa đủ màu, chẳng khác nào những bức tranh đẹp đẽ do tay thợ vẽ vời mà trình bày khắp nơi. Trước sân trên cửa, dựa lộ, bên hồ, chỗ nào cũng thấy hoa, mà hoa nào cũng yêu kiều diễm lệ…! Trên mấy ngọn đồi thì cỏ xanh mướt, che phủ mặt đất, chỗ thấp cũng như chỗ cao. Có khi giữa tấm khảm xanh ấy dựng lên một vài cây thông già, sừng sững giữa trời, nhánh gồ ghề, lá thưa thớt, dường như thiên thần của tạo hóa đặt bày, để dòm ngó nhơn gian, hoặc để thử thách tuế nguyệt. Trên triền núi, rừng thông chớn chở, che bớt hố thẳm, thêm oai đảnh cao. Nếu hỏi rừng nầy tạo ra từ đâu bao giờ và tạo ra để làm chi, thì khó mà trả lời được. Còn ở xa xa thì non xanh lố xố chận bớt chơn trời, dãy dọc dãy ngang, đảnh cao đảnh thấp. Đứng trước quanh cảnh tốt tươi mà trù mà mật nầy, người đa cảm ắt phải ngậm ngùi, người hẹp hòi tự nhiên rộng rãi…
“Năm mươi năm trở lại non nầy.
Cám cảnh Lâm Viên lắm đổi thay.
Bảy sắc hoa tiên thơm thoát tục.
Tư bề núi phật mát hằng ngày.
Vui vầy tùng lộc mùi cầu đạo.
Khéo léo lâu đài vẽ biến gì.
Thế giới lưu ly rày đã hiện.
Hỡi ai, ăn trái nhớ trồng cây…!
Cảm hứng cũng phải, vì thay đổi thật. Hồi đầu thế kỷ 20 nầy, Đà Lạt ẩn núp trong vùng hoang vu tịch mịch, núi non tán loạn, rừng rú bịt bùng, thú cầm sanh sống tự do, người mọi lại qua rải rác. Trong một khoảng ba bốn mươi năm, mà Đà Lạt hóa thành một thị trấn rực rỡ tốt tươi như sơn động bồng lai, như thế giới cực lạc, thế thì làm sao đến đây mà không có cảm hứng. Ngó qua phía hồ bên kia thì một vùng cao nguyên rộng minh mông hiện ra trước mắ