06/10/2026
Làng Lò – vẻ đẹp của một ngôi làng còn nguyên nhịp sống.
Làng Lò (phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk) có lẽ là một trong những ngôi làng đẹp nhất Việt Nam — nhưng không hẳn bởi những điều người ta thường tìm kiếm ở một nơi đẹp.
Bãi biển ở đây đẹp, nhưng không quá kỳ vĩ. Thảm thực vật xanh mát, nhưng chẳng phải một khu rừng nhiệt đới trù phú. Làng Lò không sở hữu những cảnh quan ngoạn mục khiến người ta phải trầm trồ ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Thứ làm nên vẻ đẹp của Làng Lò nằm ở một điều khó gọi tên hơn: bầu không khí của một làng quê đích thực.
Ở đây, biển vẫn là một phần của đời sống.
Những người đàn ông làng Lò vẫn ra khơi mỗi đêm, mang theo những con thuyền nhỏ và đối mặt với biển cả trong bóng tối. Đến khi trời vừa hửng sáng, họ trở về cùng những mẻ cá tươi. Trên bờ, những người phụ nữ đã chờ sẵn để mua bán, phân loại và đưa sản vật của biển đến những phiên chợ trong ngày.
Và mỗi năm một lần, cả làng lại cùng nhau trở về ngôi miếu thờ Cá Ông, trong một nghi lễ đã được truyền qua nhiều thế hệ — để cầu cho mưa thuận gió hòa, biển yên và những chuyến ra khơi bình an.
Có lẽ chính những điều bình dị ấy khiến Làng Lò khác biệt.
Một ngôi làng được kể bằng kiến trúc
Làng Lò còn có một điều đặc biệt khác: những ngôi nhà.
Được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước, những căn nhà nằm quây quần quanh những con hẻm nhỏ và khoảng sân chung, tạo nên một cấu trúc làng xóm rất riêng. Đây không chỉ là những ngôi nhà để ở, mà là nơi nhiều thế hệ trong cùng một đại gia đình đã sinh ra, lớn lên và tiếp tục sống bên nhau.
Đi dọc những con hẻm ở Làng Lò, ta có thể đọc được lịch sử của từng gia đình qua những mặt tiền nhà.
Năm xây dựng thường được đặt ở một vị trí dễ nhìn — như một dấu mốc để nhắc nhớ về thời điểm một thế hệ dựng nên mái ấm của mình, và cũng như một cách để những người đi sau biết rằng nơi họ đang sống được tạo nên từ bao nhiêu năm tháng lao động.
Những mảng màu tươi sáng, những họa tiết trang trí phong phú, những ô gạch thông gió, hàng cột và mái hiên… lại kể một câu chuyện khác: câu chuyện về gu thẩm mỹ và niềm tự hào của những người từng sống ở đây.
Đó là một thứ kiến trúc hiện đại rất riêng.
Không lạnh lẽo. Không xa cách.
Nó không mang vẻ nặng nề của Brutalism, cũng không có sự đồ sộ và áp đặt thường thấy trong một số công trình mang tinh thần Xô Viết. Kiến trúc hiện đại ở Làng Lò, ngược lại, gần gũi với đời sống và có phần vui tươi, phóng khoáng.
Có thể với con mắt của một kiến trúc sư, sự phong phú đến mức đôi khi “quá tay” của màu sắc, hoa văn và chi tiết trang trí chưa chắc đã hoàn hảo.
Nhưng có lẽ chính sự không hoàn hảo ấy lại làm nên vẻ duyên dáng của Làng Lò.
Bởi những ngôi nhà này không được tạo ra để trở thành một bộ sưu tập kiến trúc.
Chúng được tạo ra để sống.
Khi sự phát triển có thể làm mất đi điều đáng quý nhất
Làng Lò đang ngày càng phát triển. Và cùng với sự thịnh vượng ấy, những ngôi nhà cũ cũng đứng trước nguy cơ biến mất.
Những quy định về chiều cao công trình hay việc duy trì mái ngói đỏ là những điều đáng trân trọng. Nhưng để bảo tồn một ngôi làng, có lẽ chỉ giữ lại hình thức bên ngoài là chưa đủ.
Cần giữ cả những mái hiên cũ.
Những hàng cột.
Những ô gạch thông gió đầy nắng.
Những mảng tường đã bạc màu theo thời gian.
Những chi tiết trang trí có thể không còn hợp với thị hiếu hôm nay, nhưng lại chính là thứ khiến một ngôi nhà không thể bị nhầm lẫn với bất kỳ nơi nào khác.
Bởi một ngôi làng không chỉ được tạo nên bởi đường sá, biển cả hay những căn nhà mới.
Một ngôi làng được tạo nên bởi ký ức.
Và Làng Lò may mắn đang sở hữu một kho ký ức kiến trúc rất đẹp — được tạo nên qua nhiều thế hệ, trong một cộng đồng vẫn còn giữ được nhịp sống gắn bó với biển.
Hy vọng rằng trong quá trình phát triển, Làng Lò sẽ không đánh mất những điều khiến nơi đây trở nên đặc biệt.
Rằng những ngôi nhà cũ vẫn sẽ còn đó.
Những mái ngói đỏ vẫn tiếp tục hiện lên sau những hàng cây.
Những con hẻm vẫn giữ được sự quây quần vốn có.
Và mỗi sớm mai, khi những con thuyền trở về từ biển, Làng Lò vẫn thức dậy theo cách mà nó đã làm từ bao thế hệ.
Để Làng Lò không chỉ là một nơi đẹp để ghé qua, mà là một ngôi làng đẹp bởi nó vẫn còn nguyên một đời sống để kể.
