06/08/2018
QUÊ TÔI CÓ GIÓ BỐN MÙA...
- Thảo Dân -
Những lời thơ mộc mạc, bình dị về làng quê của thi nhân Nguyễn Bính đã neo đậu trong hồn người bao thế hệ. Thơ ông họạ cái tình dịu dàng, đằm thắm, giản dị nơi thôn dã. Những người có gốc gác nhà quê, đậm đà hồn quê trong lòng, ai chẳng một lần ước trở về khung cảnh yên ả đó. Nhưng tìm đâu làng Việt thanh bình tàu cau mái rạ xa lơ xa lắc, khi quê bây giờ, song phẳng, lạnh lùng ngăn cách với nhau bởi những mảnh tường sừng sững cắm chi chít mảnh chai? Vậy mà, một sớm mai, có hứng thú, bạn sẽ tìm được cho mình không gian đẹp trong ký ức, không phải đâu xa, ngay ở ngoại thành Hải Phòng. Từ thị trấn Núi Đối, men theo sông Đa Độ khoảng 2 km đường trải nhựa, nếu tới lần đầu, hẳn bạn ngạc nhiên, khi thấy những nếp nhà mộc mạc, yên tịnh nằm náu mình trong cánh đồng cói sậy um tùm.
Khi bạn tới, cánh cổng có thể còn khép. Chẳng hề gì, bạn hãy tự mở cửa, đỗ xe vào chỗ nào thuận tiện trong chiếc sân rộng… Thư thả, đừng vội vàng. Hãy dừng chân ở ngôi nhà nhỏ gợi nhớ những điếm canh đê ngay ở góc ao. Sửa soạn lại tóc tai, áo quần. Ngả lưng trên chiếc võng hoặc ngồi trên bộ bàn ghế cũ kỹ lên màu thời gian, ngắm ao sen mùa hoa nở, nếu vụ sen tàn, thì hưởng làn gió mát từ chiếc ao nhỏ thổi lên, văng vẳng điệu hát chầu văn từ một góc vườn nào đó, nghe lòng thư thái vô cùng.
Rời điếm canh, bạn đi dưới chiếc cổng làng được phục dựng đúng kích cỡ và kiểu dáng cổng làng Bắc Bộ xưa, với tam quan đặc trưng. Nếu bạn thích chụp ảnh, đó là nơi cho bạn những khung hình đầy hoài cổ. Đừng quên dưới chân bạn, là những viên gạch mô phỏng từ thời Lý, gợi nét hoa văn có từ ngàn năm. Qua khỏi cổng làng, là con đường lát gạch sống trâu, với hai hàng hương bài, hoa cỏ quê mùa, khiến lòng bạn chùng xuống, nhớ lệ làng xưa thời bà nội, bà ngoại chúng mình, con gái khi đi lấy chồng, góp với đường làng vài trăm viên gạch.
Gặp chủ nhà hiếu khách, bạn được mời uống nước vối rót ra chiếc bát cổ, mà tuổi đời của chúng, có khi hơn chúng ta nhiều. Bước vào ngôi nhà ba gian hai chái, nghe kể về quá trình kỳ công tìm kiếm những ngôi nhà cổ về phục dựng, từng bộ bàn ghế, từng chiếc bát, đĩa cổ… hẳn bạn không khỏi trầm trồ, hào hứng với niềm say mê đặc biệt của người chủ nhà cũng rất đặc biệt này. Nếu bạn là người mê những gì thuộc về xưa cũ, am hiểu Phật pháp, mê kiến trúc, hội hoạ… hẳn bạn vô cùng thú vị khi trò chuyện với gia chủ. Có thể, bạn thấy yêu quý ngay nơi, mới vài chục phút trước còn thật là xa lạ. Bọn trẻ con nhà bạn cũng sẽ hiểu “giại hiên” là gì. Nó sẽ che chắn chỗ nào. Chả hiểu chúng nghĩ gì mà so sánh, cái giại hiên với ngôi nhà Bắc bộ giống như cái yếm của người con gái. Bạn sẽ chỉ cho chúng, nơi nào đặt chum tương, vại cà, nơi nào hạ thổ một chum rượu quý.
Bạn có nhớ, nhà cha mẹ chúng ta ngày xưa, có một căn bếp, bên trong thì dành đun nấu, bên ngoài, vảy thêm chái nhà ngang, để cối xay, cối giã và giần sàng thúng mủng nong nia….Con chúng ta chẳng hiểu những thứ đó là cái gì, dùng để làm gì, dù ta đã cho con xem hình ảnh trên google, và kể cho chúng nghe bao lần, chúng vẫn không thể hình dung. Ấy thế mà, thấy những dụng cụ đó, nằm khiêm tốn sau dãy nhà ngang, ta thị phạm, thuyết minh về quá trình xay giã giần sàng, từ hạt thóc thành hạt gạo, chúng ô a, gật gù, dễ thương gì đâu. Chúng ái chà như phát minh khoa học khi hiểu thế nào là Gà què ăn quẩn cối xay…Chúng vui tươi nhanh nhẹn như con chim sâu, không lờ đờ mắt cận vì học hành bài vở, rồi tị nạnh tuổi thơ mẹ sao mà giàu có thế!
Xem thoả thích, thì chúng chạy khắp vườn, góc này góc kia, chạm vào từng cánh hoa mà ồn ã hỏi đây là hoa gì, cây kia là cây gì, có ăn được không, có thể nấu những món gì, với cua hay cá, hay tôm… Cả ngày, chúng tha thẩn ở đó không hết chỗ chơi. Chúng hiếu kỳ chạm tay vào bức tượng cổ, con chó đá, hoặc loay hoay vừa chụp lại cái bát mẻ, vừa lầm bầm, mãi không ra “chất cổ”.
Bọn trẻ chơi còn chưa kịp chán, thì bố bọn trẻ đã gọi mấy mẹ con dừng lại, ăn cơm. Món ăn thì bạn có thể gọi điện đặt sẵn từ hôm trước, nếu thích những món đồng quê, ít người, tới đó, ăn gì hãy gọi. Đông vài chục hoặc hơn trăm người, bạn cần đặt sẵn. Đồ ăn phong phú với giá cả hợp lý, cho bạn lựa chọn. Dư thời gian, bạn thử rủ rê lũ trẻ vào bếp tự tay nướng cá, nướng gà, rồi ra vườn hái rau thơm, làm vài món nộm, trải nghiệm này khá thú vị với gia đình. Nếu đã tối ngày tất bật, muốn nghỉ ngơi trọn ngày, thì có mấy bác giúp việc sành nấu đồ quê. Bạn chơi đùa chán cùng con, giờ thì vào trong mái nhà lợp lá cọ mát rượi, ngồi trên những bộ bàn ghế trúc, uống bát nước vối đậm đà, chờ cơm dọn tới! Nơi bạn ngồi, được chủ nhà đặt một cái tên rất đỗi thơ: “Sông Trăng Quán”, mô phỏng vầng trăng tròn viên mãn, cứ như tối nào trăng cũng lọt đầy xuống chiếc ao tròn trịa kia, để kịp cho bạn rời xa phố thị mà về chạy trốn khỏi bụi bặm, ồn ào. Thiết kế độc đáo của quán, khiến bạn ngồi chỗ nào cũng đủ ánh sáng và gió. Một không gian thân thiện với môi trường, và tôn trọng mọi thực khách.
Lũ trẻ sau buổi rong chơi học thêm bao nhiêu thứ không có trong sách, giờ mới nhớ mình đói sắp lả. Nhìn chúng ăn hơi thiếu lịch sự, kể ở nhà, bạn đã nhắc nhở, nhưng lúc này, chứng tỏ chúng đang đói ngấu và thấy ngon miệng. Bạn rất hài lòng. Ngồi đây, vừa ăn vừa ngắm mưa, thì thú phải biết! À phải, giá như thêm dăm bảy chiếc võng cho những ông bố bụng bự ngả lưng sau bữa ăn, và lũ trẻ chợp mắt một chút để lấy sức chiều ra cầu tre nghịch nước, có lẽ hợp ý khách lắm.
Nói thêm, có thể, cái tên LÀNG CỔ KẺ GIAI, SÔNG TRĂNG QUÁN, với bạn còn hơi xa lạ. Nhưng nếu đã từng say mê không gian trà quán Nam Giao, thiền viên Vô Thường…bạn sẽ thấy thú vị khi biết, chúng đều là những tác phẩm kiến trúc tâm huyết của cùng một cái tên: Sam Phúc. Tôi gọi anh là Kẻ bị giời đày. Một kẻ giời đày đặc biệt, luôn nhấc những giấc mộng tự xa xưa, về bày biện ở trần gian xô bồ, cho người ta có cớ thấy đời hoá ra còn đẹp. Lại nhớ câu thơ gọi mời của Nguyễn Bính thi nhân
Quê tôi có gió bốn mùa
Có giăng giữa tháng, có chùa quanh năm
Chuông hôm, gió sớm, giăng rằm
Chỉ thanh đạm thế, âm thầm thế thôi…
Vâng. Chỉ thanh đạm, chỉ âm thầm thế thôi. Đủ cho Tôi, và nhiều người Hải Phòng, nhiều người xa quê, nợ anh một lời cảm ơn.
Send a message to learn more
