05/03/2025
𝐋𝐞̂̃ 𝐜𝐮́𝐧𝐠 𝐨̂𝐧𝐠 𝐂𝐨̂𝐧𝐠 𝐨̂𝐧𝐠 𝐓𝐚́𝐨
𝐌𝐨̣̂𝐭 𝐩𝐡𝐨𝐧𝐠 𝐭𝐮̣𝐜 𝐭𝐢́𝐧 𝐧𝐠𝐮̛𝐨̛̃𝐧𝐠 𝐝𝐞̣𝐩 𝐜𝐮̉𝐚 𝐧𝐠𝐮̛𝐨̛̀𝐢 𝐕𝐢𝐞̣̂𝐭
Lễ cúng ông Công, ông Táo là một trong những nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt. Không ai biết chính xác tục cúng ông Công, ông Táo có từ bao giờ, chỉ biết rằng nó tồn tại từ rất lâu, đi vào tiềm thức của người dân Việt Nam nhiều thế hệ.
Theo truyền thuyết kể lại, ông Công là vị thần cai quản đất đai trong nhà, còn ông Táo là ba vị đầu rau trông coi việc bếp núp. Ông Công, ông Táo được ông Trời phái xuống trần gian theo dõi và ghi chép những việc làm Thiện-Ác của con người. Và hàng năm, cứ vào ngày 23 tháng Chạp, các vị thần này lại cưỡi cá chép lên Thiên đình báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong suốt một năm qua để Thiên đình định đoạt công, tội.
Do đó, trong quan niệm của người Việt, ông Công và ba vị Thần Táo (hay vua Bếp) là những vị thần định đoạt cát hung, phước đức cho gia đình. Tất nhiên, phước đức này đến từ việc làm đúng đạo lý của gia chủ và những người trong nhà. Với mong muốn cho gia đình mình được nhiều may mắn, nên hằng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp, người ta lại làm lễ tiễn ông Công, ông Táo lên chầu trời.
Cũng theo truyền thuyết, cá chép là phương tiện duy nhất có thể đưa Táo Quân về trời. Bởi thế, vào ngày này, các gia đình đều cúng cá chép. Một số gia đình có thể mua cá chép giấy, tuy nhiên phần lớn các gia đình thường mua 3 con cá chép thả vào chậu nước đặt cạnh mâm cỗ, sau khi làm lễ xong đem ra sông thả, ngụ ý cá sẽ hóa rồng, vượt vũ môn, làm phương tiện cho Táo Quân cưỡi về trời.
Ngoài ra, trong tâm thức người Việt, “cá vượt Vũ môn” hay “cá chép hóa rồng” còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, biểu tượng của tinh thần vượt khó, sự kiên trì, bền chí chinh phục tri thức để đi tới thành công, biểu trưng cho nhân cách thanh cao tiềm ẩn hoặc hướng đến một kết quả tốt đẹp.
-----
𝐓𝐡𝐞 𝐑𝐢𝐭𝐮𝐚𝐥 𝐨𝐟 𝐖𝐨𝐫𝐬𝐡𝐢𝐩𝐢𝐧𝐠 𝐋𝐚𝐧𝐝 𝐆𝐞𝐧𝐢𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐭𝐡𝐞 𝐊𝐢𝐭𝐜𝐡𝐞𝐧 𝐆𝐨𝐝
𝐀 𝐁𝐞𝐚𝐮𝐭𝐢𝐟𝐮𝐥 𝐁𝐞𝐥𝐢𝐞𝐟 𝐨𝐟 𝐭𝐡𝐞 𝐕𝐢𝐞𝐭𝐧𝐚𝐦𝐞𝐬𝐞 𝐏𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞
The ceremony of worshiping Land Genie and the Kitchen God is one such beautiful cultural tradition. The exact origin of this ritual is unknown, but it has existed for a long time, deeply ingrained in the consciousness of the Vietnamese people for generations.
According to legends, Land Genie is the deity overseeing the land within the house, while Kitchen God is responsible for the kitchen. Sent down to the mortal realm by the heavens, Land Genie and the Kitchen God observe and record the deeds of humans, both good and bad. Annually, on the 23rd day of the twelfth lunar month, these deities ride carp up to the heavenly palace to report on the actions, both virtuous and sinful, of humans throughout the year for divine judgment.
In the Vietnamese belief system, Land Genie and the Kitchen God are deities that decree fortune and blessings upon families. These blessings result from adhering to moral principles by the household members. Wanting prosperity and luck for their families, every year, on the 23rd day of the twelfth lunar month, people conduct rituals to bid farewell to Land Genie and the Kitchen God, sending them back to the heavens.
According to folklore, the carp is the only means to transport the Kitchen God back to the sky. Therefore, on this day, families offer paper carps. Some families may buy paper carps, but mostly, they purchase three live carps placed in a water basin next to the feast. After the ritual, these carps are released into a river, symbolizing their transformation into dragons and serving as vehicles for the Kitchen God to return to the sky.
Moreover, in the Vietnamese mindset, the concept of "carp turning into a dragon" represents the idea of ascension, a symbol of the spirit overcoming difficulties, perseverance, and steadfast determination to conquer knowledge and achieve success—a symbol of high potential or striving for a positive outcome.
__________
𝐌𝐄𝐑𝐈𝐓𝐄𝐋 𝐇𝐀𝐍𝐎𝐈
A: 151-153 Hang B**g Str., Hoan Kiem Dist., Hanoi,
Vietnam
