04/09/2025
RECAP SỰ KIỆN: NHIẾP ẢNH ĐIỆN THOẠI & NHỮNG KÝ ỨC TRONG KHUNG | WILLDNGUYEN | LINK CAFE | NGÀY 31/08/2025
---
Lời đầu tiên, mình xin cảm ơn mọi người đã đăng ký và sắp xếp thời gian tham gia buổi Workshop Nhiếp ảnh điện thoại & Những ký ức trong khung; Sự chăm chú lắng nghe, đặt câu hỏi, và thảo luận cởi mở đã giúp cho buổi Workshop duy trì không khí và đạt kết quả tốt nhất!
Và, cảm ơn LINK CAFE (93 Trần Quốc Toản, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã tạo điều kiện không gian cho buổi Workshop.
Dưới đây, mình xin được recap lại phần nội dung của buổi workshop. Hy vọng, nó sẽ giúp kiến thức về nhiếp ảnh lại thêm một lần được ghi nhớ rõ nét hơn, và các bạn sẽ được truyền cảm hứng hơn nữa để yêu nhiếp ảnh một cách gần gũi hơn.
---
Nội dung của buổi workshop được chia làm 4 phần:
1. Lịch sử nhiếp ảnh & Hiểu đúng về nhiếp ảnh
2. Những nguyên lý cơ bản để bố cục ảnh đẹp
3. Giúp ảnh kể chuyện
4. Hậu kỳ ảnh trên điện thoại
Trong đó, phần 1 mình dành nhiều thời gian chia sẻ để mong mọi người có thể hiểu nhiếp ảnh một cách có gốc rễ nhất, để mọi người thấy rằng nhiếp ảnh là "ánh sáng & sự thật".
---
I. LỊCH SỬ NHIẾP ẢNH & HIỂU ĐÚNG VỀ NHIẾP ẢNH
1.1 LỊCH SỬ NHIẾP ẢNH
Nhiếp ảnh vốn đã được phát hiện và phát triển từ rất xa xưa, nhưng có một yếu tố luôn đi xuyên suốt quá trình đó: Ánh sáng.
Ngay từ thế kỷ thứ 5 TCN, triết gia Mặc Tử của Trung Quốc đã phát hiện và ghi chép lại về hiện tượng ánh sáng khi chiếu qua một khe nhỏ, có thể tạo ra những hình ảnh bên ngoài (ảnh bị đảo ngược). Tiếp đến còn có những quan sát và ghi chép tương tự bởi những cái tên lớn của nhân loại như Aristotle, AlHazen, và đặc biệt là danh họa Leonardo da Vinci - gợi ý rằng các họa sĩ có thể sử dụng phòng tối (Camera Obscura) để nhìn thế giới bên ngoài, ghi nhớ, và lấy đó làm cảm hứng để vẽ lại vào khung tranh của mình.
Cứ thế, phòng tối ngày một được phát triển để mang tính di động hơn (có thể di chuyển được), được lắp thêm ống kính (giúp kiểm soát độ nét của hình ảnh), lắp thêm hệ thống gương phản chiếu (giúp điều hướng ánh sáng chiếu lên bàn hoặc tường), và ứng dụng hóa học vào việc tạo ra những bản in từ hình ảnh ngoài đời thực.
Vậy là, từ việc quan sát ánh sáng, quan sát cuộc sống bên ngoài một căn phòng tối, người ta nảy ra ý tưởng tô lại những hình ảnh đó trên một khung tranh, giúp cho bức tranh họ vẽ ra được "nhanh hơn và chân thực hơn". Bởi vậy, có thể nói Nhiếp ảnh có mối quan hệ gần gũi với hội họa (Kế thừa và phát triển), và nhiếp ảnh ra đời với một sứ mệnh đặc biệt: Ghi nhận những khung cảnh đời thực một cách nhanh hơn và chân thực hơn so với hội họa.
Dù nhiếp ảnh có nguồn gốc xa xôi như vậy, người ta chỉ chính thức công nhận sự ra đời của nhiếp ảnh mãi vào năm 1839, khi Louis Daguerre phát minh và giới thiệu phương pháp in Daguerretype. Tức là, hoạt động thực hành nhiếp ảnh lúc này mới thực sự hoàn thiện khi người ta có một "tấm hình chụp lại đời thực cuộc sống ở thể vật lý", có thể "lưu giữ lại thành kỷ niệm".
*HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH:
Bởi lý do đó, mình đã cho mọi người tham gia vào một hoạt động "Chụp hình người bên cạnh". Đây là hoạt động sẽ khiến những người xa lạ thấy bối rối, dẫn tới những bức hình thiếu chỉn chu, những biểu cảm sống sượng. Qua hoạt động này, mọi người sẽ thêm nhớ rằng nhiếp ảnh bắt đầu với 2 yếu tố "Ánh sáng và sự thật". Sự thật ở đây là yếu tố tự nhiên. Và khi chủ thể còn bối rối, không tự nhiên, thì chúng ta không thể chụp được một bức ảnh đẹp được.
Do đó, mình cũng muốn khuyến khích mọi người tự rèn luyện chụp hình và hãy chụp cho những người thân thương bên cạnh nhiều hơn, bởi đó là những tấm hình tự nhiên và đẹp nhất khi không có rào cản của sự đề phòng (những khoảnh khắc chưa chắc một nhiếp ảnh gia có cơ hội chụp).
1.2 ĐỊNH NGHĨA NHIẾP ẢNH
Từ nhiếp ảnh, trong tiếng Anh là Photography, được cấu thành từ tiền tố Photo có nghĩa "Ánh sáng" và hậu tố Graphy có nghĩa "Vẽ". Vậy, chúng ta có thể định nghĩa Nhiếp ảnh là hiện tượng "vẽ ánh sáng" hoặc có thể hiểu đơn giản rằng "Nhiếp ảnh là hoạt động tạo hình từ ánh sáng".
---
Kết thúc phần I, chúng ta hiểu rằng "Nhiếp ảnh là trò chơi của ánh sáng", "Nhiếp ảnh có nguồn gốc gắn liền với Hội họa" (Vậy chúng ta có thể cải thiện nhiếp ảnh bằng việc nghiên cứu hội họa), và "Nhiếp ảnh ghi chép lại hiện thực nhanh và chính xác hơn hội họa" (Bởi vậy, nhiếp ảnh có tính chất "Sự thật" và "Lưu giữ").
II. NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN ĐỂ CÓ BỐ CỤC ẢNH ĐẸP
2.1 CẦM ĐIỆN THOẠI SAO CHO ĐÚNG
Điều đầu tiên để có một bức ảnh đẹp, đó là rèn luyện thói quen đúng khi thao tác với điện thoại.
Hãy luôn nhớ rằng 2 thao tác 2 tay (dù chụp ngang hay dọc) sẽ giúp bạn chụp hình vững vàng và chính xác hơn.
2.2 NHỮNG CÀI ĐẶT ĐIỆN THOẠI QUAN TRỌNG
Thêm vào đó, là những cài đặt điện thoại giúp người chụp thao tác tốt hơn, bao gồm:
2.2.1 KHUNG HÌNH CĂN CHỈNH | GRID
Giúp người dùng căn chỉnh khung hình và bố cục hình thuận lợi.
2.2.2 ĐỘ PHÂN GIẢI ẢNH
Hãy cài đặt độ phân giải ảnh ở chế độ cao nhất. Điều này giúp ích nhiều cho việc hậu kỳ ảnh.
2.2 BỐ CỤC
Ở phần bố cục, mọi người đã được tìm hiểu về khái niệm bố cục và những bố cục phổ biến nhất, đơn giản nhất có thể áp dụng.
Nội dung về phần này rất dài, nên mình đã gửi kèm slide buổi workshop vào email của mọi người. Mọi người hãy xem lại theo slide nhé!
*Điều quan trọng nhất trong phần bố cục đó là việc hiểu được những quy tắc bố cục là những gì được người ta khái quát lại để chúng ta tham khảo và luyện tập nhiếp ảnh dễ dàng hơn. Sau cùng, chúng ta sẽ thấy, điều quan trọng nhất chúng ta cần ở bố cục đó là Sự cân bằng thị giác và ý đồ của người chụp, chứ không phải tuân theo nguyên tắc bố cục một cách khuôn khổ.
Về Sự cân bằng thị giác, mình giới thiệu mọi người cuốn sách "Nguyên lý bố cục thị giác" của tác giả Nguyễn Hồng Hưng.
*Thêm một lưu ý ở phần này, mà mình cũng nhắc đi nhắc lại trong buổi workshop, đó là về Tín hiệu thị giác, yếu tố rất quan trọng để xác định Sự cân bằng thị giác của bức ảnh.
Mọi người hãy nhớ rằng đôi mắt, và hướng nhìn của mắt rất thu hút thị giác và mang nhiều tính gợi mở. Khi một người hay một vật nào đó (con thuyền, chiếc xe,...) đang hướng về phía trước, thì người xem sẽ bị tò mò phán đoán xem điều gì đang diễn ra phía trước. Bởi vậy, chúng ta nên tạo một khoảng không gian phía trước để "thở", giúp bức hình không bị cắt đột ngột, ngây cảm xúc khó chịu cho người xem.
III. GIÚP ẢNH KỂ CHUYỆN
Đối với cá nhân mình, một bức ảnh hoàn hảo cần đảm bảo 3 yếu tố Ánh sáng (Phù hợp) - Sự thật (Sự tự nhiên, không sai lệch) - Nội dung (Tính kể chuyện), và 3 yếu tố này không phải bắt buộc trong mọi hoàn cảnh.
Ở phần I, yếu tố Ánh sáng và Sự thật đã được nhắc đi nhắc lại, và bây giờ, hãy tìm hiểu thêm về yếu tố Nội dung, hay tính kể chuyện của bức ảnh.
3.1 TẠO CHIỀU SÂU CHO ẢNH
Để giúp ảnh thu nạp được nhiều nội dung, bản thân người chụp cũng phải có chủ động hình dung ra những gì nên có trong khung hình.
Và, để ảnh có nhiều nội dung, thì checklist đầu tiên cho người chụp đó là nhìn ra được Tiền cảnh, Trung cảnh, Hậu cảnh.
Thường thì Chủ thể chính sẽ nằm ở Trung cảnh và yếu tố Tiền cảnh, và Hậu cảnh sẽ mang tính bổ trợ nội dung, giúp bức ảnh giàu nội dung và kể những câu chuyện rõ ràng hơn.
3.2 ÁNH SÁNG
Lại là ánh sáng, nhưng ánh sáng này đi sâu hơn nữa, giúp mọi người hiểu về những tác động về "tính kể chuyện" của ánh sáng.
3.2.1 HƯỚNG SÁNG
Ở phần này, mình đã giới thiệu với mọi người 7 loại hướng sáng, mà chốt lại, với người mới, mình khuyến khích sử dụng 2 loại ánh sáng đó là Ánh sáng thuận, và ánh sáng khuếch tán vì đây thường là những hướng sáng đẹp và đều.
Cụ thể về sự tác động của các loại hướng sáng sẽ được mình đúc kết dưới đây:
- Ánh sáng thuận: Là hướng sáng chiếu thẳng vào mặt hoặc chủ thể chính ở một góc chính diện hoặc chéo một góc không quá cao hay thấp. Ánh sáng thuận có thể được tìm thấy vào khung giờ vàng (bình minh, hoàng hôn) hoặc một nguồn sáng nhân tạo vừa đủ. Ánh sáng thuận giúp chủ để có đủ sáng để nổi bật.
- Ánh sáng ngược: Là hướng sáng chiếu từ phía sau chủ thể, khiến chủ thể tối đi, tạo bóng rất rõ về hình dạng của chủ thể.
- Ánh sáng bên: Ánh sáng chiếu vuông góc với chủ thể, tạo ra một phía sáng và một phía tối. Hướng sáng này có thế mạnh là làm tôn lên những đường nét. Tuy nhiên, nó cũng dễ dàng làm lộ khuyết điểm.
- Ánh sáng từ trên xuống: Ánh sáng từ trên xuống thường được gặp vào giờ giữa trưa, hoặc một bóng đèn chiếu từ trên đầu thẳng xuống, khiến chủ thể bị sấp bóng, tạo ra những vùng tối không mong muốn (Ví dụ người khi chụp giữa trưa nắng, hốc mắt sẽ bị tối lại). Khi ở trong điều kiện sáng như vậy, chúng ta có thể xử lý bằng cách di chuyển đến nguồn sáng tốt hơn, hoặc vào khu vực bóng râm để thay đổi điều kiện sáng.
- Ánh sáng từ dưới lên: Loại ánh sáng này thường được dùng trong phim kinh dị, không khuyến khích sử dụng.
- Ánh sáng khuếch tán: Là ánh sáng ở trong môi trường ánh sáng nhẹ và đều, do nguồn sáng chính đã được khuếch tán (Có thể là một ngày trời mây - mây khuếch tán ánh sáng mặt trời, hoặc ngồi trong bóng râm,...)
- Ánh sáng kết hợp: Là việc kết hợp nhiều nguồn sáng (Thường gặp trong Studio).
3.2.3 EXPOSURE | ĐỘ PHƠI SÁNG
Độ phơi sáng (Biểu tượng thanh thước kẻ trên điện thoại) cho thấy bức ảnh có độ sáng cao hay thấp.
Khi chụp hình điện thoại, mình thường cài đặt Độ phơi sáng ở -0.3 vì chế độ điện thoại thường tự cân bằng độ sáng trung bình khiến các chi tiết ảnh bị ảnh hưởng. Việc đặt độ phơi sáng ở -0.3 giúp ảnh không bị sáng quá trong phần lớn trường hợp (Dễ xử lý hơn).
3.2.4 CẢM XÚC CỦA ÁNH SÁNG
Ánh sáng mang cảm xúc. Trong một ngày, từ bình mình, tới khi qua hoàng hôn, thì ánh sáng thay đổi dần từ Vàng lúc bình mình tới ánh sáng trắng và giữa trưa, và tới ánh sáng xanh ở giai đoạn giờ xanh (Blue hour).
Ánh sáng ấm trong giai đoạn đầu ngày hoặc hoàng hôn (hoặc nhờ ánh sáng nhân tạo) giúp đem lại cảm xúc yêu thương, gần gũi, ấm ám, kết nối,... còn ánh sáng xanh thì mang sắc thái của sự cô đơn, lạnh lẽo,...
*Người ta có một khung đo nhiệt độ ánh sáng nhờ Khung đo Kelvin với nhiệt độ ánh sáng chạy từ 1000K (vàng) tới 10000K (xanh).
3.3 MÀU SẮC
3.3.1 MÀU SẮC VÀ CẢM XÚC
Cũng giống như ánh sáng, màu sắc cũng mang cảm xúc, chuyển đổi từ màu nóng sang lạnh.
3.3.2 PHỐI MÀU CƠ BẢN
Ở phần này, mình đã giới thiệu với mọi người về 3 cách phối màu cơ bản nhất, gồm Màu bổ sung/tương phản (Complemantary colors), Màu tương tự (Analogous colors), và Bổ túc bộ ba (Triadic colors).
Việc kết hợp 2 màu bổ sung (2 màu đối diện nhau trên vòng tròn màu) có tác dụng tương phản rất nổi bật. Trong khi đó, màu tương tự là sự kết hợp giữa 3 màu gần nhau trên vòng tròn màu, đem lại sự hài hòa về mặt màu sắc. Còn, màu bổ túc bộ ba với 1 màu nổi trội và 2 màu bổ trợ, giúp cho khung hình sống động và sặc sỡ.
3.4 Ý NGHĨA CÁC CỠ ẢNH
Để minh hoạt cho tác động kể chuyện của các cỡ ảnh, mình đã cho mọi người xem trailer của phim "Mưa Đỏ". Tại đó, những cảnh quay Đại cảnh kể chuyện về không gian diễn ra cuộc chiến bên Thành cổ Quảng Trị và con sông Thạch Hãn, Toàn Cảnh kể chuyện về những chiến sĩ chiến đấu anh dũng trong không gian đó, Trung Cảnh để tập trung vào một chiến sĩ giữa trận địa, Cận cảnh để mô tả cảm xúc của chiến sĩ rõ ràng hơn nữa, và siêu cận cảnh để đưa cảm xúc đến cao trào.
Ví dụ ấy, hoàn toàn có thể áp dụng được cho nhiếp ảnh. Vậy khi thực hiện một bộ ảnh, hãy kể một câu chuyện trọn vẹn từ không gian cho tới cảm xúc nhé!
3.5 Ý NGHĨA CÁC LOẠI KHUNG HÌNH
3.5.1 KHUNG DỌC
Khung dọc hỗ trợ tốt cho những bức ảnh muốn nhấn vào phần tương phản, đối xứng, và cũng phù hợp với việc chụp hình chân dung (Vì phù hợp với hình dáng con người). Cũng bởi vậy, người ta gọi khung dọc trong tiếng Anh là Portrait (Chân dung).
3.5.2 KHUNG NGANG
Khung ngang được cho là khung hình kể chuyện, vì với khung ngang, bức ảnh sẽ chụp lại được nhiều nội dung hơn (tính kể chuyện). Do đó, khung ngang cũng thường xuyên được dùng cho các bức ảnh chụp phong cảnh (Landscape) hơn.
3.5.3 KHUNG VUÔNG
Khung vuông giúp người xem dễ tập trung vào chủ thể hơn khi chủ thể được đặt ngay trung tâm hoặc các yếu tố thị giác cân bằng qua tâm.
3.6 MỘT SỐ LƯU Ý GIÚP CHỤP ẢNH ĐẸP HƠN
3.6.1 GÓC NHÌN TIÊU CHUẨN:
- Thẳng thớm, không xiên xẹo.
- Không bị nghiêng.
- Cố gắng chụp hoàn thiện các chi tiết, không bị cắt cụt.
3.6.2 GÓC NHÌN PHÁ CÁCH: THAY ĐỔI GÓC NHÌN, TIÊU CỰ
- Chụp hướng lên cao.
- Chụp từ trên cao hướng xuống.
- Chụp ở tầm nhìn ngang mặt đất.
*Lưu ý: Đối với chủ thể người, thường người ta thích được chụp với góc hướng lên cao nhiều hơn, vì họ sẽ được tôn dáng. Ngược lại, nếu chụp hướng xuống dưới, họ sẽ thấp hơn bình thường.
3.6.3 HIỆU ỨNG ỐNG KÍNH: GẦN TO - XA NHỎ
- Khi muốn phóng đại hiệu ứng, hãy dùng chế độ góc rộng: 0.5-1x.
- Khi muốn chụp tập trung vào chủ thể, và tạo hiệu ứng xóa phông rõ rệt hơn: Chụp ở chế độ 1.5-2x (Hoặc hơn nữa).
3.6.4 CHỤP CÀNG ĐƠN GIẢN, CÀNG DỄ ĐẸP
- Hãy cố gắng đơn giản hóa các thành phần trong khung hình để đơn giản hóa bố cục. Như vậy, ảnh cũng dễ đẹp và gọn gàng hơn.
IV. HẬU KỲ ẢNH TRÊN ĐIỆN THOẠI
Ở phần IV của buổi Workshop, mình đã chia sẻ với mọi người một số app phổ biến, và dễ dùng nhất. Trong đó, Snapseed là úng dụng miễn phí và cho phép chỉnh sửa khá đang dạng và đầy đủ. Mình rất khuyến khích mọi người sử dụng ứng dụng này.
Các thuật ngữ và kĩ thuật chỉnh sửa, mình để tại slide trình chiếu. Mọi người tham khảo thêm nhé!
---
Hy vọng mọi người yêu thích Workshop vừa qua và nuôi dưỡng được tình yêu một cách gần gũi nhất với nhiếp ảnh.
Hãy chụp lại những khung hình thật, cảm xúc thật của mình, người thân, và thế giới xung quanh, để rồi những khung hình ấy sẽ ngày một có giá trị theo thời gian. Đó cũng chính là tâm niệm của mình khi thực hành nhiếp ảnh, và bắt tay vào làm dịch vu chụp hình, cũng như đào tạo nhiếp ảnh. Rất mong mọi người sẽ ủng hộ mình cùng Con Hình Con Chữ, và InFrameeniti!
