18/05/2026
THƯỢNG ĐẾ CỦA SPINOZA
(Bài viết hay nhất về Thượng Đế mà tôi được đọc)
Khi A. Einstein giảng bài tại các trường đại học Hoa Kỳ, câu hỏi mà sinh viên hỏi ông nhiều nhất là:
“Ngài có tin vào Thượng Đế không?”
Và ông luôn trả lời:
“Tôi tin vào Thượng Đế của Spinoza.”
(Baruch de Spinoza là một triết gia người Hà Lan được coi là một trong những nhà duy lý vĩ đại của triết học thế kỷ 17, cùng với Descartes).
——-
Theo Spinoza, Thượng Đế sẽ nói rằng:
“Hãy ngưng cầu nguyện. Ta muốn con bước ra ngoài thế giới và tận hưởng cuộc sống của mình. Ta muốn con hát, vui vẻ và tận hưởng mọi thứ ta đã tạo ra cho con.
“Đừng đi vào những ngôi đền tối tăm, lạnh lẽo mà các con tự xây dựng, và nói rằng đó là nhà của ta.
Nhà ta ở trên núi, trong rừng, sông, hồ, bãi biển.
Đó là nơi ta ở và đó cũng là nơi ta cho con cảm nhận được tình yêu mà ta dành cho con.”
“Đừng trách ta về cuộc sống khốn khổ của con.
Ta chưa bao giờ chỉ trích rằng ở con có những điều xấu xa tồi tệ; hay ta cũng chưa bao giờ phán rằng con là kẻ có tội; ta cũng chưa bao giờ lên án tình dục là một điều gì đó xấu xa.
Tình dục là một món quà mà ta ban tặng con và nhờ đó con có thể vươn đến tình yêu, sự thăng hoa, niềm vui thú trong đời sống của con.
Vì thế đừng đổ lỗi cho ta về mọi điều người khác đã làm cho con tin.”
“Hãy ngưng đọc những lời giảng dạy trong kinh sách được cho là thiêng liêng, vốn không liên quan gì đến ta.
Nếu con không thể thấy được ta trong ánh bình minh, trong những vẻ đẹp của thiên nhiên, trong ánh mắt bạn bè, trong mắt con cái của con, ... thì con sẽ không tìm thấy ta trong bất cứ cuốn sách nào!”
“Hãy ngưng khấn cầu ta: Ngài có thể chỉ dạy cho con cách thực hiện mọi công việc của mình không?
Đừng quá sợ hãi ta như thế nữa.
Ta không phán xét hay chỉ trích con, cũng không tức giận hay bận tâm đến những việc như thế.
Ta là tình yêu thuần khiết.
“Đừng cầu xin sự tha thứ nữa, không có gì để tha thứ cả.
Nếu ta tạo ra con, ta đã lấp đầy con bằng những đam mê, giới hạn, thú vui, cảm xúc, nhu cầu, sự mâu thuẫn và trên hết là ý chí tự do.
Tại sao ta lại đổ lỗi cho con nếu những gì con làm là phản chiếu lại những gì mà ta đã đặt vào con?
Làm sao ta có thể trừng phạt con vì con người hiện tại của con, nếu chính ta là người đã tạo ra những điều đó ở con?
Con có nghĩ rằng ta tạo ra một nơi gọi là Địa Ngục để thiêu rụi tất cả những đứa con của ta vì chúng đã từng lỡ có những hành vi sai trái trong cuộc đời của chúng không? Loại Cha Mẹ nào lại làm những điều như vậy?
“Hãy tôn trọng đồng loại của con và đừng làm những gì mà con không muốn người khác làm cho chính mình.
Tất cả những gì ta yêu cầu ở con là hãy tỉnh thức trong cuộc sống, sự tỉnh thức ấy sẽ là kim chỉ nam cho cuộc sống của con.”
“Con yêu dấu của ta, cuộc sống này không phải là một thử thách, không phải là bước đi trên một hành trình, không phải là một cuộc diễn tập, cũng không phải là sự chuẩn bị cho Thiên Đường.
Cuộc sống này là duy nhất, ở đây và bây giờ - và đó là tất cả những gì con cần.
“Ta đã cho các con hoàn toàn tự do, không thưởng phạt, không tội lỗi hay đức hạnh, không ai để lại những chứng cứ, không ai ghi chép thưởng phạt.
Con hoàn toàn có quyền tự do sáng tạo cuộc sống của chính mình. Chính con, chứ không phải ai khác, là người tạo ra Thiên Đường hay Địa Ngục.
“Ta không thể tiết lộ cho con biết trước liệu có kiếp sau hay không, nhưng ta có thể cho con một lời khuyên:
Hãy sống như thể sau kiếp sống này không còn kiếp sống nào nữa.
Như thế, con sẽ sống như thể đây sẽ là cơ hội duy nhất cho con để tận hưởng, yêu thương và tồn tại.
Theo cách ấy, nếu không có kiếp sau, thì con cũng đã tận hưởng được trọn vẹn cơ hội mà ta đã trao cho con.
Và nếu có kiếp sau, thì con hãy yên tâm rằng ta sẽ không xét xử con vì đã cư xử đúng hay sai.
Ta sẽ chỉ hỏi: Con có thích Cuộc Sống mà con đã có không? Con có an vui hạnh phúc không? Con thích điều gì nhất? Con đã học được những bài học gì?...”
“Đừng tìm cách đặt Đức Tin vào ta nữa; Đức Tin là giả lập, là phỏng đoán, là hư cấu.
Ta không muốn con tin vào ta, ta muốn con tin vào chính con.
Ta muốn con cảm nhận được ta trong con khi con hôn người yêu của mình, khi con ôm con gái nhỏ vào lòng, khi con vuốt ve con chó của con, khi con tắm biển.”
“Đừng khen ngợi ta nữa. Con nghĩ ta là loại Thượng Đế vị kỷ nào vậy?
Ta chán việc được ngợi khen hay tôn thờ rồi.
Ta mệt mỏi vì phải nhận những lời biết ơn rồi.
Muốn thể hiện lòng biết ơn với ta ư?
Con hãy chứng minh điều đó bằng cách chăm sóc bản thân, sức khỏe, các mối quan hệ của con và chăm sóc thế giới mà ta đã tạo ra cho các con.
Sống một cuộc đời thật trọn vẹn với những cung bậc vui buồn của con!
Đó là cách ngợi khen ta.
“Hãy ngưng phức tạp hóa mọi chuyện và lặp lại như một con vẹt những gì con đã được dạy về ta.
Tại sao con cần chứng kiến nhiều phép màu hơn?
Tại sao con cần nhiều lời dẫn giải, tranh biện để biết về ta như vậy?
Điều duy nhất mà con có thể chắc chắn, đó là con đang ở đây, con còn sống; và thế giới mà ta đã tạo ra cho con vốn luôn ngập tràn những điều kỳ diệu.”
Nguồn:
Tạ Minh Trãi sưu tầm, dịch và biên tập từ bản tiếng Anh của Jillene Moore.
—-
