03/04/2026
Một buổi sáng mà làng chài không thức dậy bằng những tiếng máy nổ ra khơi, chỉ bắt đầu bằng một nhịp sâu, chậm rất rõ, nó rõ như cách cả cộng đồng thôn Vịnh Hoà cùng cúi mình trước biển.
Buổi sáng Ngày 15 tháng 2 âm lịch vừa qua là một buổi sáng như vậy.
Không ồn ào ngay từ đầu, mà là sự tích tụ. Tích tụ của niềm tin, của ký ức nhiều đời, của những lần đi biển trở về – và cả những lần không. Buổi lễ mở ra bằng nghi thức rước linh vị, rước kiệu Ông từ Đình Lăng. Chiếc kiệu nhỏ nhưng nặng – không phải nặng vì vật chất, mà vì nó gói trong đó cả một hệ niềm tin của làng chài.
Những người bô lão đi đầu. Họ mặc áo dài xanh, đầu đội khăn đóng, bước chậm nhưng chắc. Ánh mắt họ sâu thẳm – như thể họ đang nối một sợi dây vô hình giữa đất và biển. Có một điều rất đặc biệt toát lên qua nét mặt ấy, đó không phải là sự phô trương của nghi lễ… mà là sự lặng lẽ của trách nhiệm.
Họ không “diễn” một nghi thức.
Họ đang “giữ” một điều gì đó.
Khoảnh khắc kiệu được đưa xuống thuyền thúng là khoảnh khắc đẹp nhất. Không có tiếng hô hào, kèn trống. Chỉ có nắng, gió, và rất nhiều bàn tay. Những bàn tay giữ chặt, nâng lên, truyền nhau…như cách người ta truyền một niềm tin – từ người này sang người khác.
Biển lúc đó không còn là không gian. Nó trở thành một “thực thể” được đối thoại. Chiếc thuyền thúng nhỏ đưa kiệu ra thuyền lớn, và phía sau là những ghe tàu nhỏ lặng lẽ đi theo.
Không ai ra lệnh.
Nhưng tất cả đều hiểu vị trí của mình.
Trên bờ, là một thế hệ khác. Những em nhỏ ngồi xổm trên cát, những bạn trẻ đứng chen vai, mắt dõi theo từng chuyển động. Họ không hiểu hết nghi thức. Nhưng họ cảm được không khí. Cảm được rằng đây không phải là một “lễ hội để xem”,
mà là một điều gì đó cần được tiếp tục.
Sự kế thừa văn hoá… đôi khi không đến từ lời dạy.
Nó đến từ việc được đứng ở đó, được nhìn, được nghe, được chạm vào một ký ức tập thể.
Sau phần lễ là phần hội. Khi nhìn sâu hơn, “hội” không chỉ là vui. Đó là cách người làng chài tự thưởng cho mình sau một năm đối diện với biển – thứ vừa nuôi sống, vừa thử thách họ mỗi ngày.
Người làng chài ăn cùng nhau, cười cùng nhau.
Họ kể lại những chuyến đi biển như kể lại một phần đời.
Lễ Cầu Ngư ở Vịnh Hoà không phải là một sự kiện. Nó là một chu kỳ. Mỗi năm lặp lại, nhưng không bao giờ cũ.
Vì biển mỗi năm là một biển khác.
Và con người mỗi năm… cũng mang theo những hy vọng khác.
Nhưng nơi đó có một thứ không đổi, đó là niềm tin rằng, giữa mênh mông biển khơi kia – luôn có một bàn tay nào đó đang âm thầm che chở cho họ. Và người làng chài, bằng tất cả sự thành kính của mình, vẫn đều đặn quay về… để gọi tên điều đó mỗi năm.
------
