28/09/2026
Mấy năm trước nếu ai hỏi tôi đầu tư du lịch nên mua đất rồi tự xây hay mua một tài sản đã hình thành, có lẽ tôi sẽ nghiêng về phương án tự làm từ đầu. Cảm giác được chọn đất, tự thiết kế, tự xây theo ý mình khá hấp dẫn. Nhưng càng làm lâu tôi càng thấy câu chuyện thực tế phức tạp hơn nhiều.
Một dự án từ con số 0 không chỉ là tiền đất và tiền xây. Nó còn là thời gian, pháp lý, đường điện nước, nhân công, thiết kế, phát sinh, rồi sau khi xây xong lại bắt đầu một bài toán hoàn toàn khác là tuyển người, làm sản phẩm, marketing, tìm khách, lấy review và xây uy tín. Nhiều người nghĩ xây xong là gần hoàn thành, nhưng với du lịch đôi khi lúc đó mới chỉ bắt đầu.
Trong khi đó, một tài sản đã hình thành có một giá trị khá khó nhìn thấy nếu chỉ tính bằng giá xây dựng. Đó là thời gian đã được rút ngắn. Đường vào đã có, điện nước đã chạy, cây đã lớn, công trình đã nằm vào cảnh quan, khách đã từng đến, thị trường đã từng phản hồi. Có những thứ có thể xây lại bằng tiền, nhưng có những thứ phải chờ vài năm mới có.
Tất nhiên mua tài sản có sẵn cũng không có nghĩa là dễ. Người mua vẫn phải nhìn rất kỹ pháp lý, hiện trạng công trình, chi phí sửa chữa, mô hình nào còn phù hợp và mô hình nào nên bỏ. Tôi nghĩ sai lầm lớn nhất là mua một nơi đã có rồi cố giữ nguyên mọi thứ chỉ vì người trước từng làm như vậy. Chủ mới có thể nhìn tài sản đó bằng một góc hoàn toàn khác.
Gần đây khi nhìn lại Riverside, tôi cũng nghĩ nhiều về điều này. Nếu bắt đầu lại từ một khu đất trống, để có được một nơi có bungalow, nhà hàng, bể bơi, điện 3 pha, đường vào, cây xanh, dòng suối và một lịch sử vận hành, có lẽ không chỉ là câu chuyện bỏ ra bao nhiêu tiền. Còn có một thứ rất đáng giá là thời gian.
Vì vậy bây giờ tôi không còn nghĩ đơn giản rằng mua đất rồi tự xây luôn tốt hơn, hay mua tài sản có sẵn luôn tốt hơn. Câu hỏi tôi thấy đáng quan tâm hơn là: mình đang mua thứ gì mà người trước đã mất nhiều năm để tạo ra, và mình có thể làm tốt hơn phần nào?
Có những tài sản phù hợp để đập đi làm lại. Có những nơi chỉ cần thay concept, nâng cấp một số hạng mục và đưa vào một cách vận hành mới. Và cũng có những tài sản giá trị lớn nhất lại nằm ở chính địa hình, cảnh quan và những thứ gần như không thể xây mới.
Nếu là bạn, với cùng một ngân sách đầu tư du lịch, bạn sẽ chọn mua một mảnh đất đẹp rồi bắt đầu từ đầu, hay một tài sản đã hình thành để tiết kiệm vài năm triển khai?